 |
| A piece of my art: «Η Γυναίκα που Έφυγε με το Άλογο» (Mixed media,30x40) |
Ο David Herbert Lawrence (1885-1930) συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων εκπροσώπων της αγγλόφωνης λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Ποιητής, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος και κριτικός πολιτισμού, ανέπτυξε ένα πρωτότυπο λογοτεχνικό όραμα που αμφισβήτησε τις κυρίαρχες αξίες της βιομηχανικής νεωτερικότητας και επηρέασε καθοριστικά τη μεταγενέστερη ευρωπαϊκή και αμερικανική λογοτεχνία. Το έργο του διακρίνεται από τη διαρκή διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στο σώμα και το πνεύμα, τη φύση και τον πολιτισμό, το συνειδητό και το ασυνείδητο, ενώ παράλληλα αναζητεί μορφές ύπαρξης που υπερβαίνουν τον ορθολογισμό και τον μηχανιστικό τρόπο ζωής της σύγχρονης κοινωνίας.
TΟΥ ΣΤΑΜΑΤΗ ΠΑΓΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Η επίδρασή του υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική στην εξέλιξη του μοντερνισμού, παρότι ο ίδιος διατήρησε μια μάλλον ιδιότυπη και συχνά κριτική στάση απέναντι στα αισθητικά ρεύματα της εποχής του. Η λογοτεχνική του γραφή έδωσε έμφαση όχι τόσο στη λογική ανάλυση όσο στη βιωματική εμπειρία, στο ένστικτο και στις βαθύτερες ψυχικές διεργασίες του ανθρώπου. Οι προβληματισμοί του γύρω από τη σεξουαλικότητα, τις ανθρώπινες σχέσεις, τη φύση και τη μυστική διάσταση της ζωής επηρέασαν συγγραφείς, ψυχολογικές προσεγγίσεις και πολιτισμικές αναγνώσεις σε ολόκληρο τον 20ό αιώνα.
Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του συγκαταλέγονται τα μυθιστορήματα «Γιοι και Εραστές», «Το Ουράνιο Τόξο», «Ερωτευμένες Γυναίκες», «Το Φίδι με τα Φτερά» και το περίφημο «Ο Εραστής της Λαίδης Τσάτερλι», έργο που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και λογοκρισία, αλλά σήμερα θεωρείται ορόσημο της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Στα ελληνικά έχουν επίσης εκδοθεί συλλογές διηγημάτων όπως η «Αλεπού», ο «Λοχαγός Κούκλα», η «Γυναίκα που Έφυγε με το Άλογο» καθώς και διάφορα δοκίμια και ποιητικά έργα του.
«Η Γυναίκα που Έφυγε με το Άλογο» -από την οποία είναι εμπνευσμένο αυτό το εικαστικό έργο -πρωτοεκδόθηκε το 1970 από τις εκδόσεις Γκοβόστη σε μετάφραση Άρη Αλεξάνδρου ( Το έργο είχε μεταφραστεί από τον Αλεξάνδρου ήδη από την περίοδο της Κατοχής, αλλά η έκδοσή του τότε δεν πραγματοποιήθηκε).
Η νουβέλα αφηγείται την ιστορία μιας γυναίκας που ζει μέσα στην ασφάλεια, την υλική άνεση και την κοινωνική απομόνωση ενός γάμου, σε μια αποικιακή περιοχή του Μεξικού. Παρά την προνομιούχα ζωή της, αισθάνεται πως κάτι ουσιαστικό έχει στερέψει μέσα της. Ο κόσμος που την περιβάλλει, με τις συμβάσεις, τις βεβαιότητες και την πνευματική του αδράνεια, δεν μπορεί πια να απαντήσει στην αδιόρατη αναζήτηση που την κατατρώει.
Μια μέρα αποφασίζει να εγκαταλείψει το σπίτι της και να ξεκινήσει μόνη, πάνω σ' ένα άλογο, προς τα βουνά, εκεί όπου ζουν οι ιθαγενείς Ινδιάνοι. Η φυγή της δεν είναι απλώς μια απόπειρα απομάκρυνσης από τον γάμο και την καθημερινότητά της· είναι μια επικίνδυνη πορεία προς έναν άγνωστο κόσμο, όπου η φύση, η αρχέγονη πίστη και το ιερό διατηρούν ακόμη τη δύναμή τους. Όταν φτάνει στον απομονωμένο οικισμό, έρχεται αντιμέτωπη με μια κοινότητα που ακολουθεί πανάρχαιες τελετουργίες και αντιλήψεις, ξένες προς τον δυτικό πολιτισμό.
Σταδιακά, η αναζήτησή της μετατρέπεται σε δοκιμασία που υπερβαίνει τα όρια της προσωπικής ελευθερίας. Η γυναίκα βρίσκεται αντιμέτωπη με το ακατανόητο, με τη σύγκρουση δύο κόσμων και με τη σκοτεινή δύναμη του ιερού, που δεν υπόσχεται πάντοτε λύτρωση.
Αυτή η νουβέλα του Lawrence μπορεί να θεωρηθεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ώριμης σκέψης του συγγραφέα, καθώς συμπυκνώνει το ενδιαφέρον του για τη μύηση, τον μύθο, την υπέρβαση του ατομικού εαυτού και την αναζήτηση μιας βαθύτερης σχέσης του ανθρώπου με τις πρωταρχικές δυνάμεις της ζωής.
Η διαρκής επικαιρότητα του Lawrence -και ο λόγος που το ανασύρω σήμερα- οφείλεται στο γεγονός ότι τα κείμενά του δεν περιορίζονται στην κοινωνική κριτική της εποχής τους. Αντιθέτως, θέτουν θεμελιώδη ερωτήματα για την ανθρώπινη ελευθερία, την αυθεντικότητα της ύπαρξης, την αναζήτηση του ιερού και τα όρια του πολιτισμού.
Ο Lawrence συνθέτει μια αλληγορία για την αποξένωση του σύγχρονου ανθρώπου από τη φύση και τις πρωταρχικές δυνάμεις της ύπαρξης. Η ηρωίδα φεύγει αναζητώντας έναν άλλο τρόπο ζωής, αλλά η διαδρομή της αποκαλύπτει το τραγικό τίμημα της επιθυμίας να επιστρέψει ο άνθρωπος σε έναν κόσμο που έχει χάσει οριστικά. Η νουβέλα παραμένει ένα σκοτεινό ερώτημα για την ελευθερία, τον πολιτισμό, τη θυσία και τα όρια της ανθρώπινης αναζήτησης