100 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΟΡΟΠΑΝΗΓΥΡΗ ΑΙΓΙΝΙΟΥ Μια σύντομη ιστορική αναδρομή του Θωμά Μπαλωματή

Οι ρίζες του θεσμού της εμποροπανήγυρης ανιχνεύονται στην αρχαιότητα. Ο μεγάλος αριθμός εμποροπανηγύρεων που οργανώνονταν στο Βυζάντιο αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα για τη συμβολή τους στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας στην Ελλάδα, ιδιαίτερα κατά τον 18ο αιώνα, διεξάγονταν περισσότερες εμποροπανηγύρεις κυρίως επάνω σε εμπορικούς δρόμους και αστικά κέντρα. Ήταν οργανωμένες αγορές, ετήσιου χαρακτήρα, όπου συγκεντρωνόταν πλήθος εμπόρων, εμπορευμάτων και ζώων, από γειτονικές ή μακρινές περιοχές, κατά τη διάρκεια διαφόρων μηνών του έτους. Οι εμποροπανηγύρεις-παζάρια, συνέβαλλαν σημαντικά στη σύνδεση της οικονομίας πόλης-υπαίθρου, στην κυκλοφορία του νομίσματος και στην ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών. Μαζί με τους πλανόδιους πραματευτάδες και τα εμπορεύματά τους, ταξίδευαν από εμποροπανήγυρη σε εμποροπανήγυρη ειδήσεις, προκαταλήψεις, ανακαλύψεις, ιδέες και όνειρα για μια καλύτερη ζωή. Αποτελούσαν ευκαιρία για κοινωνική επαφή, διασκέδαση και συναντήσεις μεταξύ κατοίκων από διαφορετικά χωριά.
Στο Αιγίνιο (τότε Λιμπάνοβο), σύμφωνα με μαρτυρίες των παππούδων μας, άγνωστο από πότε, διοργανώνονταν τριήμερη ζωοπανήγυρη στα μέσα του Σεπτέμβρη, όταν τελείωναν οι γεωργικές εργασίες, Λειτουργούσε ως ζωτικό κέντρο οικονομικής δραστηριότητας για όλη την περιοχή, όπου οι κτηνοτρόφοι και οι αγρότες αγόραζαν και πουλούσαν αιγοπρόβατα, βοοειδή ή ίππους. Παράλληλα πωλούνταν ιπποσκευές, σαμάρια, φάρμακα και οτιδήποτε σχετικό με την ευζωία των ζώων.
Η άφιξη των προσφύγων, από την Ανατολική Θράκη, το Άκμπουναρ και το Καβακλί στο Αιγίνιο, εκείνα τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασής τους στο χωριό, επέβαλε τη διοργάνωση εμποροπανήγυρης λόγω της ανάγκης τους να καλύψουν τις ελλείψεις σε αροτριώντα ζώα, κλινοσκεπάσματα, ρουχισμό και εξοπλισμού των νοικοκυριών τους.
Τότε ενώνοντας τη θέληση, το μεράκι και την εμπειρία τους όλοι οι Αιγινιώτες μαζί, ντόπιοι, Βλάχοι και πρόσφυγες, κατάφεραν να ιδρύσουν και να εδραιώσουν σε όλα αυτά τα εκατό χρόνια τη Μεγάλη Εμποροπανήγυρη Αιγινίου και να την κάνουν ξακουστή και φημισμένη.
Η απόφαση για τη δημιουργία και λειτουργία εμποροπανήγυρης πάρθηκε τον Ιανουάριο του 1926, από τον τότε Πρόεδρο της Κοινότητας Αιγινίου Κων. Στυλιανίδη, τον Πρόεδρο του Κοιν. Συμβουλίου Δημ. Κυριακόπουλο και τους Κοινοτικούς Συμβούλους Βασ. Παπαργυρίου, Απόστ. Τσάρα και τον δάσκαλο Δημ. Παρασκευά. Η απόφαση αυτή του Κοινοτικού Συμβουλίου με αρ. 10/1926 κατατέθηκε επίσημα στη Διοίκηση Μακεδονίας, από όπου αφού εγκρίθηκε, προωθήθηκε στο αρμόδιο Υπουργείο Οικονομικών. Εγκρίθηκε και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 398/7 της 6 Νοεμβρίου 1926. Τον Σεπτέμβρη εκείνον διοργανώθηκε (άτυπα) το πρώτο παζάρι. Όλοι οι κάτοικοι κινητοποιήθηκαν και έβαλαν τα δυνατά τους στην άρτια διοργάνωσή του. Οι καβακλιώτες συνεισέφεραν ουσιαστικά με την εμπειρία του δικού τους παζαριού, που γινόταν 15με 18 Σεπτεμβρίου στο Καβακλί (εφημ. Φιλιππούπολις 12 Νοε. 1905). Η ομόνοια και η σύμπνοια των παππούδων, των γιαγιάδων και των γονιών μας, αλλά και οι κάτοικοι των γειτονικών χωριών με την παρουσία, τη ζωντάνια και τις αγορές τους ανέδειξαν την Εμποροπανήγυρη Αιγινίου σε Μεγάλη και ξακουστή. με έντονο το στοιχείο της κοινωνικής συνάθροισης, όπου φίλοι και συγγενείς ξανασμίγουν, σχέσεις καλλιεργούνται, προξενιά γίνονται και έρωτες γεννιούνται.
Παραθέτω την αναγγελία στον Τύπο της εποχής της πρώτης Εμποροπανήγυρης του 1927, του 1928 και 1930.