1.8.26

Σταμάτης Παγανόπουλος: Η Ανάδυση του Κόσμου: Η Πρώτη Αυγή


A piece of my art: 
"Η προσδοκία μιάς αισι'οδοξης ζωής"(mixed media,30x40)
Όταν η ανατολή συναντά το βλέμμα ενός παιδιού, η στιγμή παύει να είναι απλώς ένα μετεωρολογικό φαινόμενο και μετατρέπεται σε οντολογικό γεγονός. Είναι η στιγμή που το «Εγώ» αρχίζει να αναγνωρίζει το «Άπειρο».
H ανατολή δεν είναι απλό φως, είναι ηθική δύναμη. Ο Ελύτης μας δίδαξε πως ο ήλιος είναι ένας «αναγνώστης» που ξεφυλλίζει τον κόσμο. Το παιδί στην εικόνα θυμίζει τον «Ήλιο τον Ηλιάτορα», που στέκεται μπροστά στη θάλασσα για να δώσει όνομα στα πράγματα. Όπως γράφει ο ποιητής, «από την πλευρά του ήλιου το κακό είναι ακατοίκητο». Η ανατολή εδώ λειτουργεί ως η απόλυτη κάθαρση, όπου το σκοτάδι της νύχτας (του φόβου, του άγνωστου) διαλύεται από την πρώτη χρυσή γραμμή.
Το παιδί είναι το τελικό στάδιο της πνευματικής εξέλιξης του ανθρώπου μας είπε ο Νίτσε(Τάδε έφη Ζαρατούστρα). Μετά την καρτερία της καμήλας και την ορμή του λιονταριού, έρχεται το Παιδί: η «ιερή κατάφαση» στη ζωή, μια νέα αρχή, ένα παιχνίδι, μια αυτοκινούμενη ρόδα. Η στάση του παιδιού μπροστά στην ανατολή ενσαρκώνει αυτή ακριβώς την έννοια. Είναι η στιγμή που η σκέψη είναι ακόμα καθαρή, χωρίς τις προκαταλήψεις της ιστορίας, έτοιμη να δημιουργήσει έναν δικό της κόσμο από το μηδέν.
Ο ανατέλλων ήλιος είναι το παγκόσμιο σύμβολο της ανάδυσης της συνείδησης από το ασυνείδητο. Τα βότσαλα (η υλική βάση) και η θάλασσα (το ασυνείδητο) υποχωρούν μπροστά στην κυριαρχία του φωτός. Για την παιδική ψυχολογία, αυτή η εικόνα αντιπροσωπεύει το «αίσθημα του δέους». Είναι η ψυχική κατάσταση όπου το άτομο αισθάνεται μικρό μπροστά στο μεγαλείο, αλλά ταυτόχρονα βαθιά συνδεδεμένο με το όλον. Είναι η στιγμή που χτίζεται η ελπίδα, η βεβαιότητα ότι, όσο σκοτεινή κι αν ήταν η νύχτα, το φως επιστρέφει πάντα.
Η εικόνα αποτελεί μια οπτική μετάφραση του Υπαρξισμού. Το παιδί δεν αναρωτιέται για το χθες, ούτε αγωνιά για το αύριο. Είναι καθηλωμένο στο «τώρα» της ανατολής. Αυτή η ικανότητα να «χάνεται» κανείς μέσα στο φαινόμενο είναι, ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος κατοικεί αυθεντικά τον κόσμο,όπως έγραψε ο Χάιντεγκερ.
Το παιδί στην ακρογιαλιά δεν είναι απλός θεατής, είναι ο μάρτυρας μιας διαρκούς δημιουργίας. Στην ποίηση της ζωής, η ανατολή είναι η πρώτη λέξη σε κάθε σελίδα. Στη φιλοσοφία, είναι η απόδειξη ότι η αλήθεια είναι πάντα φωτεινή. Και στην ψυχολογία, είναι η υπενθύμιση ότι μέσα μας υπάρχει πάντα ένα παιδί που περιμένει το πρώτο φως για να ξεκινήσει το ταξίδι του.