4.3.26

Καταφύγια στην Ελλάδα: Πού βρίσκονται οι 2.892 χώροι προστασίας και η κληρονομιά του Μεταξά – Διαδραστικός χάρτης

Η ιστορία της αεράμυνας στην Ελλάδα δεν είναι μια πρόσφατη υπόθεση. Οι ρίζες της εντοπίζονται στο 1936, όταν ο Ιωάννης Μεταξάς, προβλέποντας τη δίνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, επέβαλε με νόμο την κατασκευή χώρων προστασίας, καταφύγια, σε κάθε νέα οικοδομή άνω των δύο ορόφων.

Αυτή η στρατηγική προνοητικότητα δημιούργησε ένα δίκτυο περίπου 12.000 καταφυγίων στην πρωτεύουσα λίγο πριν το 1940, με τις 5.500 από αυτές τις υποδομές να ανήκουν σε ιδιώτες, κάτω από πολυκατοικίες και εργοστάσια.

Αν και ο νόμος αυτός καταργήθηκε οριστικά τον Δεκέμβριο του 1956, η «υπόγεια πόλη» παραμένει σε μεγάλο βαθμό παρούσα, συχνά κάτω από τα πόδια ανυποψίαστων περαστικών σε κεντρικούς δρόμους και λόφους της Αθήνας.


Τα επίσημα στοιχεία και η χωρητικότητα σήμερα

Σήμερα, η συζήτηση για την ασφάλεια του άμαχου πληθυσμού επανέρχεται στο προσκήνιο. Σε απάντηση ερώτησης, ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Ιωάννης Λαμπρόπουλος, παρέθεσε το Νοέμβριο του 2025, τα επίσημα δεδομένα για την τρέχουσα κατάσταση των υποδομών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν στη Βουλή:

«Κατά την τρέχουσα χρονική περίοδο, στο σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας, έχουν χαρακτηριστεί ως καταφύγια 2.892 χώροι, συνολικής χωρητικότητας 1.981.514 ατόμων (με δυνατότητα αύξησης αυτής κατά 30%)»

Η ευθύνη για τη διατήρηση αυτών των χώρων είναι μοιρασμένη. Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχουν αναλάβει τη συντήρηση των δημόσιων χώρων, ενώ οι ιδιώτες ιδιοκτήτες οφείλουν να μεριμνούν για τους δικούς τους χώρους, διασφαλίζοντας ότι μπορούν να ετοιμαστούν για επιχειρησιακή χρήση μέσα σε μόλις 24 ώρες αν παραστεί ανάγκη.

Το κενό στα πυρηνικά και οι σειρήνες

Παρά τον μεγάλο αριθμό αντιαεροπορικών χώρων, η χώρα δεν διαθέτει δημόσια πυρηνικά καταφύγια, τα οποία απαιτούν εντελώς διαφορετικές προδιαγραφές, όπως συστήματα αναπλήρωσης αέρα και προμήθειες για παραμονή τουλάχιστον 15 ημερών.

Στον αντίποδα, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα. Οι περίπου 900 σειρήνες πολέμου (600 ηλεκτροκίνητες και 300 χειροκίνητες) δοκιμάζονται ετησίως κατά τη στρατιωτική άσκηση «Παρμενίων», διασφαλίζοντας ότι ο ήχος του συναγερμού θα φτάσει σε κάθε γωνιά της επικράτειας αν ποτέ απαιτηθεί.


Δείτε ΕΔΩ τον διαδραστικό χάρτη με τα καταφύγια στην Ελλάδα