Στις συζητήσεις των συνεδριών της 2ης μέρας θα συμμετάσχουν οι παρακάτω μαθήτριες/τές του ΓΕΛ Λιτοχώρου: Αικατερίνη Βασίλα (Β΄ τάξη), Κωνσταντίνος Ζήδρος (Β΄ τάξη), Νικολέτα Κουτρούλα (Β΄ τάξη), Μιχαέλα Μαλλικοπούλου (Β΄ τάξη), Ερισιάνα Μούτσα (Α΄ τάξη), Μαρσίλντ Ούκου (Α΄ τάξη). Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Γιώτα Καρατζίδου, φιλόλογος.
ΝΕΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΦΩΤΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΙΕΡΙΑΣ
Με καινοτόμα μεθοδολογικά εργαλεία πραγματοποιείται το 5ο Επιστημονικό Συνέδριο «Η Πιερία στα Βυζαντινά και Νεότερα Χρόνια», στις 20–22 Νοεμβρίου 2026, στο Συνεδριακό Κέντρο Κατερίνης
Στο συνέδριο συμμετέχουν με εισηγήσεις και επιστημονική υποστήριξη, 40 περίπου πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, νέοι ερευνητές και επιστήμονες ποικίλων ερευνητικών πεδίων, όπως ιστορία, αρχαιολογία, τέχνη, φιλολογία, κοινωνική ανθρωπολογία, αρχιτεκτονική, θεολογία, μουσικολογία, νομική, θέατρο κ.ά.
ΣΑΒΒΑΤΟ 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026
Συνεδρία Β.
Ο τόπος της Πιερίας ως πέρασμα και τοπόσημο εθνικής και θρησκευτικής μνήμης.
Πρόεδρος: Σταύρος Γουλούλης, Δρ Βυζαντινής Τέχνης.
10.30 – 11.20: Σύντομες (10λεπτες) παρουσιάσεις.
Σταύρος Γουλούλης, Δρ Βυζαντινής Τέχνης, «In medio Thessal{on}i{c}ae et Macedoniae» (Μαρτύριο αγίου Αλεξάνδρου): Τι σήμαινε το ταξίδι του Γαλερίου (περ. 299-303/4) στα νότια σύνορα της Πιερίας;»
Ηλίας Δ. Μογλενίδης, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού Α.Π.Θ. Δ/ντής Βιβλιοθήκης και Ιστορικού Αρχείου Ι.Ε.Θ.Π. «Μέλαθρον Αναστασίου - Ιουλίας Μπίλλη», «Η ιεραποστολική διέλευσις του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού από την ιστορική Επαρχία Πιερίας. Μια ιερή πορεία προς την Ελληνική Επανάσταση του 1821». Χαρίλαος Ευ. Γουΐδης, Αρχαιολόγος, «Περί Αγίας Παρασκευής Μαλαθριάς-Δίου».
Δημήτριος Κ. Χλεμές, Διευθυντής 2ου Δημοτικού Σχολείου Κολινδρού, Πρόεδρος Δημοτικής Επιτροπής Π/βάθμιας & Δ/βάθμιας Εκπαίδευσης Πύδνας Κολινδρού, «Το κάστρο του Κολινδρού και η μεταγενέστερη τύχη του: Πηγές, αρχαιολογικά κατάλοι-πα, επανάχρηση και ιστορική μνήμη».
Ελένη Γεροφωκά, Δρ Αρχαιολόγος, «Από τον τόπο της εκτέλεσης στον τόπο μνήμης: Το μνημείο των 38 εκτελεσθέντων στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Κατερίνης».
Πρόεδρος: Σταύρος Γουλούλης, Δρ Βυζαντινής Τέχνης.
10.30 – 11.20: Σύντομες (10λεπτες) παρουσιάσεις.
Σταύρος Γουλούλης, Δρ Βυζαντινής Τέχνης, «In medio Thessal{on}i{c}ae et Macedoniae» (Μαρτύριο αγίου Αλεξάνδρου): Τι σήμαινε το ταξίδι του Γαλερίου (περ. 299-303/4) στα νότια σύνορα της Πιερίας;»
Ηλίας Δ. Μογλενίδης, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού Α.Π.Θ. Δ/ντής Βιβλιοθήκης και Ιστορικού Αρχείου Ι.Ε.Θ.Π. «Μέλαθρον Αναστασίου - Ιουλίας Μπίλλη», «Η ιεραποστολική διέλευσις του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού από την ιστορική Επαρχία Πιερίας. Μια ιερή πορεία προς την Ελληνική Επανάσταση του 1821». Χαρίλαος Ευ. Γουΐδης, Αρχαιολόγος, «Περί Αγίας Παρασκευής Μαλαθριάς-Δίου».
Δημήτριος Κ. Χλεμές, Διευθυντής 2ου Δημοτικού Σχολείου Κολινδρού, Πρόεδρος Δημοτικής Επιτροπής Π/βάθμιας & Δ/βάθμιας Εκπαίδευσης Πύδνας Κολινδρού, «Το κάστρο του Κολινδρού και η μεταγενέστερη τύχη του: Πηγές, αρχαιολογικά κατάλοι-πα, επανάχρηση και ιστορική μνήμη».
Ελένη Γεροφωκά, Δρ Αρχαιολόγος, «Από τον τόπο της εκτέλεσης στον τόπο μνήμης: Το μνημείο των 38 εκτελεσθέντων στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Κατερίνης».
11.20 – 12.00: Συζήτηση | Κεντρικό ερώτημα συνεδρίας: Πώς συγκροτείται η τοπική εθνική και θρησκευτική μνήμη με βάση τη λειτουργία του τόπου, ως συμβολικού και γεωγραφικού περάσματος;
12.00 – 12.20: Διάλειμμα
Συνεδρία Γ. Τόποι και μνημεία: δίκτυα εξουσίας και παραγωγής.
Πρόεδρος: Ευτέρπη Μαρκή, Δρ Αρχαιολόγος
12.20 – 13.20: Σύντομες (10λεπτες) παρουσιάσεις.
Ευτέρπη Μαρκή, Δρ Αρχαιολόγος, «Οι προετοιμασίες για πολιορκία σύμφωνα με το στρατηγικό του Ανωνύμου και οι αρχαιολογικές μαρτυρίες για τη χρονολόγηση της άλωσης του Κίτρους από τους Βουλγάρους».
Μαρία Χειμωνοπούλου, Δρ Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη του Τμήματος Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων και Μουσείων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας, «Η μαρτυρία της κεραμικής και των νομισμάτων στο επισκοπικό συγκρότημα των Λουλουδιών Κίτρους κατά τον 6ο αιώνα».
Ευαγγελία Αγγέλκου, Δρ Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συλλογών και Εκθέσεων του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, «Οικονομία και κοινωνία στην Πιερία κατά τους πρωτοβυζαντινούς χρόνους».
Ευάγγελος Παπαθανασίου, Αρχαιολόγος, υπ. Δρ Αρχαιολογίας Α.Π.Θ., «Δύο κρήνες βυζαντινών χρόνων από την Πιερία: Τρανή Βρύση Κοντουριωττίσσης και Βρύση Χότζα Λάκκου Πλαταμώνος».
Πασχάλης Ανδρούδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Βυζαντινής και Ισλαμικής Αρχαιολογίας και Τέχνης Α.Π.Θ., «Ο πύργος του Κάστρου του Πλαταμώνα. Αρχιτεκτονική και χρονολόγησή του».
Γεωργία Γραίκου, Αρχαιολόγος, υπ. Δρ Αρχαιολογίας Α.Π.Θ., «Κτιριακό συγκρότημα, πυργόσπιτου και βοηθητικών κτιρίων, οθωμανικής εποχής στον Σβορώνο Πιερίας».
13.20 – 14.15: Συζήτηση | Κεντρικό ερώτημα συνεδρίας: Με ποιον τρόπο οι οικισμοί και τα μνημεία της Πιερίας εκφράζουν σε διαχρονικό επίπεδο (από την Πρωτοβυζαντινή έως την Οθωμανική περίοδο) τον μετασχηματισμό των δικτύων εξουσίας, παραγωγής, έγγειας ιδιοκτησίας και άμυνας;
Συνεδρία Δ. Τοπικές κοινωνίες: μεταβολές, μετακινήσεις και αναπαραστάσεις.
Πρόεδρος: Μιχαήλ Φαργκάνης, Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ.
18.00 – 18.50: Σύντομες (10λεπτες) παρουσιάσεις.
Μιχαήλ Φαργκάνης, Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ., «Εκκλησιαστικά και κοινοτικά ζητήματα στην Πιερία στα τέλη του 19ου αιώνα».
Σωτήριος Δ. Μασταγκάς, Απόστρατος αξιωματικός, ερευνητής – συγγραφέας τοπικής ιστορίας, «Κώδικας επισκοπής Πλαταμώνος: Μια διαθήκη του 1879 στο Λιτόχωρο».
Βλάσης Αγτζίδης, Ιστορικός, Δρ Σύγχρονης Ιστορίας Α.Π.Θ., «Η Πιερία στην εποχή των προσφύγων».
Χρυσούλα Μάνου, Εκπαιδευτικός, Δρ Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Tübingen Γερμανίας, «Αρχείο πρόνοιας (ΓΑΚ Πιερίας): Η δράση της φιλανθρωπικής οργάνωσης «Foster Parents Plan for War Children» (Αμερικανική Περίθαλψη Πολεμοπαθών Παιδιών) στην Πιερία από το 1950 μέχρι και το 1978. Παρουσίαση και σχολιασμός των επιστολών των θετών γονέων προς τα παιδιά που υιοθέτησαν».
Στέργιος Ι. Καλλέργης, Υποψήφιος Δρ Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, «Η Ιστορία της Εκπαίδευσης ως αποτύπωση του δημογραφικού μετασχηματισμού της Πιερίας: 1990–2010».
18.50 – 19.30: Συζήτηση | Κεντρικό ερώτημα συνεδρίας: Ποιες κοινωνικές διακυβεύσεις αντιμετώπισε η πιερική κοινωνία από τα τέλη του 19ου αι. έως τις αρχές του 21ου αι.
19.30 – 19.45: Διάλειμμα
Συνεδρία Ε.
19.30 – 19.45: Διάλειμμα
Συνεδρία Ε.
Η τέχνη στην Πιερία: τεκμηρίωση και ερμηνεία.
Πρόεδρος: Σταυρούλα Σδρόλια, Δρ αρχαιολόγος, πρώην Προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας και Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας.
19.45 – 20.45: Σύντομες (10λεπτες) παρουσιάσεις.
Κυριάκος Πυργιώτης, ΜΑ Αρχαιολόγος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ. Προπτυχιακός φοιτητής Θεολογίας Α.Π.Θ., «Παρατηρήσεις στον τοιχογραφικό διάκοσμο του ναού της Παναγίας στην Κονταριώτισσα Πιερίας. Συμβολή στη μελέτη της μεταβυζαντινής ζωγραφικής στην Πιερία».
Ευπραξία Γ. Δουλγκέρη, Αρχαιολόγος, Τμηματάρχης Βυζαντινών Χώρων και Μνημείων Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας, «Περί ενός σπανίου τύπου εικόνος της Θεοτόκου από την Πιερία».
Σταυρούλα Σδρόλια, Δρ αρχαιολόγος, πρ. Προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας και Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας, «Εικονογραφικά της Αγίας Αικατερίνης. Μια νέα ανάγνωση για τις εικόνες από την Κατερίνη».
Νικόλαος Γραίκος, Δρ Ιστορίας της Τέχνης Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ., «Το εργαστήριο Λιτοχωρινών αγιογράφων (τέλη 18ου αι. - 20ος αι.) στο πλαίσιο της κεντρομακεδονικής εκκλησιαστικής ζωγραφικής».
Βέτα Χαϊλατζίδου, Δημοσιογράφος, «46 χρόνια θέατρο “Πήγασος”».
Ευθύμιος Μαυρίδης, Bachelor of Arts in Music. Μαέστρος της χορωδίας της Ε.Π.Μ. και της Δημοτικής χορωδίας Λιτοχώρου «Ιωάννης Σακελλαρίδης», «”Παλαιοί ύμνοι και ωδές”. Η πρώτη χορωδιακή μουσική στην Πιερία. Η περίπτωση της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Κατερίνης».
Πρόεδρος: Σταυρούλα Σδρόλια, Δρ αρχαιολόγος, πρώην Προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας και Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας.
19.45 – 20.45: Σύντομες (10λεπτες) παρουσιάσεις.
Κυριάκος Πυργιώτης, ΜΑ Αρχαιολόγος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ. Προπτυχιακός φοιτητής Θεολογίας Α.Π.Θ., «Παρατηρήσεις στον τοιχογραφικό διάκοσμο του ναού της Παναγίας στην Κονταριώτισσα Πιερίας. Συμβολή στη μελέτη της μεταβυζαντινής ζωγραφικής στην Πιερία».
Ευπραξία Γ. Δουλγκέρη, Αρχαιολόγος, Τμηματάρχης Βυζαντινών Χώρων και Μνημείων Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας, «Περί ενός σπανίου τύπου εικόνος της Θεοτόκου από την Πιερία».
Σταυρούλα Σδρόλια, Δρ αρχαιολόγος, πρ. Προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας και Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας, «Εικονογραφικά της Αγίας Αικατερίνης. Μια νέα ανάγνωση για τις εικόνες από την Κατερίνη».
Νικόλαος Γραίκος, Δρ Ιστορίας της Τέχνης Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ., «Το εργαστήριο Λιτοχωρινών αγιογράφων (τέλη 18ου αι. - 20ος αι.) στο πλαίσιο της κεντρομακεδονικής εκκλησιαστικής ζωγραφικής».
Βέτα Χαϊλατζίδου, Δημοσιογράφος, «46 χρόνια θέατρο “Πήγασος”».
Ευθύμιος Μαυρίδης, Bachelor of Arts in Music. Μαέστρος της χορωδίας της Ε.Π.Μ. και της Δημοτικής χορωδίας Λιτοχώρου «Ιωάννης Σακελλαρίδης», «”Παλαιοί ύμνοι και ωδές”. Η πρώτη χορωδιακή μουσική στην Πιερία. Η περίπτωση της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Κατερίνης».
20.45 – 21.30: Συζήτηση | Κεντρικό ερώτημα συνεδρίας: Με ποιον τρόπο η τέχνη της Πιερίας στη διαχρονική της πορεία (μεταβυζαντινή, νεοελληνική εκκλησιαστική τέχνη, μουσική και σύγχρονο θέατρο) μπορεί να ερμηνευθεί ως τεκμήριο των πνευματικών αναζητήσεων και των κοινωνικών αναγκών της πιερικής κοινωνίας
