15.5.26

«12 Άθλοι UPDATE 3026» ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ με την εικαστικό ΕΙΡΗΝΗ ΜΗΤΟΥΔΗ


Στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, την Κυριακή 10-5-2026, κυκλοφόρησε το έγχρωμο βιβλίο -λεύκωμα «12 Άθλοι UPDATE 3026»  από τις εκδόσεις "Επίμετρο-ΠΑΠΑΖΗΣΗ", το οποίο συνιστά μια σύγχρονη διακαλλιτεχνική προσέγγιση του μύθου, όπου οι "άθλοι του Ηρακλή" μεταφέρονται σε ένα μελλοντικό και βαθιά συμβολικό σύμπαν στο απώτερο 3026 μ. Χ. !!! Μέσα από έργα μεικτής τεχνικής, κολάζ και εννοιολογικές συνθέσεις, η εικαστικός -διακοσμήτρια κ. Ειρήνη Μητούδη αποδίδει την " επαναδιατύπωση" των μύθων μέσα από τα διαχρονικά ζητήματα όπως η οικολογική κρίση, η κοινωνική αποξένωση, η φτώχια, οι ασθένειες, τα ναρκωτικά, στα σύγχρονα και μελλοντικά προβλήματα όπως την απώλεια της ιδιωτικότητας, την κυβερνοασφάλεια, τον κίνδυνο των πυρηνικών όπλων, το trafficking και άλλα, με 12 έργα μεγάλων διαστάσεων πάνω στα 12 διηγήματα -μύθους του Θεοχάρη Μπικηρόπουλου. 
Κείμενα και εικόνα, συνομιλούν οργανικά δημιουργώντας έναν πολυεπίπεδο διάλογο ανάμεσα στη λογοτεχνία και τα εικαστικά έργα- εικόνες. 
Η ιδιαίτερη εκδοτική δομή, το προσεγμένο lay out του βιβλίου, με εστιάσεις σε λεπτομέρειες και υφές, μετατρέπει την ανάγνωση σε βιωματική εικαστική εμπειρία, ενώ τα διαδραστικά QR codes διευρύνουν το έργο πέρα από τα όρια της έντυπης επιφάνειας. Ιδιαίτερα φουτουρισιτκό και τολμηρό το εξώφυλλο, σε προϊδεάζει για το τι θα βρεις στις σελίδες του. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η δημιουργός των 12 έργων τέχνης, μας μιλά για τη φιλοσοφία, τη συμβολική γλώσσα και τις διακαλλιτεχνικές αναζητήσεις πίσω από το σύμπαν του «12 Άθλοι UPDATE 3026».
Επιμέλεια:
 OlymposVoice Team.
1. Κυρία Μητούδη, μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο -λεύκωμα «12 Άθλοι UPDATE 3026» στο οποίο όπως βλέπουμε στο εξώφυλλο έχετε την "εικαστική απόδοση".  Οι σελίδες του είναι γεμάτες εικόνες από τα έργα σας. Μιλήστε μας για τον τίτλο και τι περιλαμβάνει η έκδοση.

Πρόκειται για το τέταρτο λεύκωμα τέχνης μου και αισθάνομαι ότι σε αυτό το έργο συμπυκνώνεται μια ολόκληρη διαδρομή σκέψης και δημιουργίας. Ο τίτλος «UPDATE 3026» δεν αφορά απλώς ένα μελλοντικό έτος, είναι μια συμβολική αναβάθμιση του μύθου, μια μεταφορά του σε ένα χρονικό πεδίο όπου οι προκλήσεις δεν είναι φαντασιακές, αλλά βαθιά οικείες.
Το 3026 λειτουργεί ως καθρέφτης του σήμερα. Οι άθλοι του Ηρακλή επαναπροσδιορίζονται ως σύγχρονες δοκιμασίες που συνδέονται άμεσα με τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας , την κλιματική κρίση, την παραπληροφόρηση, την απώλεια της ιδιωτικότητας, τις κοινωνικές ανισότητες.Το εγχείρημα περιλαμβάνει δώδεκα έργα mixed media και δώδεκα εξαιρετικά εμπνευσμένες ιστορίες του χαρισματικού συγγραφέα Θεοχάρη Μπικηρόπουλου, τοποθετημένες στο ίδιο μελλοντικό πλαίσιο. Οι ιστορίες αυτές έχουν βάθος, στοχασμό και μια σπάνια αφηγηματική δύναμη, δεν συνοδεύουν απλώς τα έργα, αλλά τα προκαλούν, δημιουργώντας έναν ουσιαστικό διάλογο.
Ένα πολύ ιδιαίτερο στοιχείο της έκδοσης είναι η εκδοτική της προσέγγιση. Επειδή τα έργα είναι μεγάλων διαστάσεων και το κάθε ένα περικλείει πολλά επίπεδα ανάγνωσης, ζητήθηκε από τον εκδοτικό να μην παρουσιαστούν αυτούσια σε μία μόνο εικόνα. Αντίθετα, κάθε σελίδα έχει διαφορετικό στήσιμο, με εστίαση σε λεπτομέρειες, αποσπάσματα, υφές και επιμέρους στοιχεία των έργων.
Αυτή η επιλογή αποδείχθηκε καθοριστική. Ο αναγνώστης δεν βλέπει απλώς ένα έργο ,το ανακαλύπτει σταδιακά. Περιηγείται μέσα σε αυτό, σαν να βρίσκεται σε μια έκθεση που εξελίσσεται μπροστά του. Η εμπειρία γίνεται πιο βιωματική, πιο προσωπική, πιο ουσιαστική.

Το βιβλίο είναι σχεδιασμένο ως ένα ανοιχτό, βιωματικό εργαλείο για όλες τις ηλικίες. Μέσα από QR codes προσφέρεται αφήγηση των κειμένων, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για ανθρώπους με προβλήματα όρασης , ενώ παράλληλα υπάρχουν και επιπλέον QR που οδηγούν σε αναλύσεις των έργων, ερωτήσεις κριτικής σκέψης και προτάσεις για δημιουργικές δράσεις, όπως εικαστικά και εργαστήρια δημιουργικής γραφής.
Δεν είναι ένα βιβλίο που απλώς διαβάζεται. Είναι ένα βιβλίο που ενεργοποιείται και που καλεί τον αναγνώστη να γίνει μέρος του.
   
2. Τι κάνει τη συνεργασία σας με τον Θεοχάρη Μπικηρόπουλο τόσο ουσιαστική;
Η συνεργασία μας είναι αποτέλεσμα μιας βαθιάς δημιουργικής συνάντησης που βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες: την εμπιστοσύνη και την ελευθερία.
Ο Θεοχάρης Μπικηρόπουλος είναι ένας πραγματικά χαρισματικός συγγραφέας, με λόγο ουσιαστικό, πυκνό και βαθιά στοχαστικό. Έχει την ικανότητα να δημιουργεί κόσμους που δεν περιγράφουν απλώς, αλλά ενεργοποιούν σκέψη και συναίσθημα με φιλοσοφική διάθεση αλλά και ρεαλισμό της σύγχρονης γλώσσας.
Σε αυτό το έργο, η αφετηρία μου ήταν τα κείμενά του. Από αυτά γεννήθηκαν τα έργα, αλλά με πνεύμα απόλυτης ελευθερίας. 
Δεν λειτούργησα ποτέ ως εικονογράφος. Κράτησα την ένταση, την αίσθηση, τον πυρήνα των ιστοριών και τον "μετέφρασα" εικαστικά μέσα από τη δική μου γλώσσα.
Αυτό που μας χαρακτηρίζει ως συνεργασία είναι επίσης η συνέπεια και η ταχύτητα, παρόλο που ζούμε σε διαφορετικές πόλεις!
 Υπάρχει ένας κοινός ρυθμός, μια κοινή ενέργεια που επιτρέπει στο έργο να εξελίσσεται δυναμικά, χωρίς να χάνει την ποιότητά του.
Δημιουργούμε δύο παράλληλες διαδρομές που συναντιούνται στο βλέμμα του θεατή. Και εκεί, γεννιέται το έργο.   
   
3. Πώς προσεγγίσατε εικαστικά την επανερμηνεία των Άθλων;

Η προσέγγιση ήταν καθαρά εννοιολογική. Δεν με ενδιέφερε η αναπαράσταση του μύθου, αλλά η μεταγραφή του σε μια σύγχρονη και μελλοντική πραγματικότητα.
Ξεκίνησα από τα κείμενα, αλλά δεν τα ακολούθησα γραμμικά. Δούλεψα με πνεύμα ελευθερίας. Κάθε έργο γεννήθηκε από ένα συναίσθημα, μια λέξη, μια εσωτερική ένταση που μου άφησε το κείμενο.
Τα έργα είναι μεικτής τεχνικής και συγκροτούν μια ενιαία θεματική ενότητα, όπου κάθε σύνθεση λειτουργεί αυτόνομα, με διαφορετική χρωματική γλώσσα και εικαστική προσέγγιση. Το χρώμα, η ζωγραφική και το κολάζ λειτουργούν ως μέσα νοηματοδότησης και ενεργοποίησης του θεατή, ενώ οι ενσωματωμένες λέξεις-κλειδιά τον προσκαλούν σε μια διαδικασία προσωπικής ανάγνωσης και αναστοχασμού.
Κεντρικό σύμβολο της ενότητας είναι η σπείρα, ως διαχρονικό σχήμα συνέχειας, εξέλιξης και μετασχηματισμού. Οι άθλοι του Ηρακλή επαναδιατυπώνονται όχι ως μύθοι του παρελθόντος, αλλά ως διαχρονικές δοκιμασίες του ανθρώπου, τοποθετώντας τον θεατή στη θέση του ήρωα και απέναντι στην ευθύνη της προσωπικής του στάσης.
Τα έργα δεν εικονογραφούν τις ιστορίες. Συνομιλούν μαζί τους.
  

4. Υπάρχουν σχέδια για παρουσίαση και συνεργασίες;

Βεβαίως, και αυτό αποτελεί βασικό πυλώνα του έργου.
Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για συνεργασίες με δήμους, εκπαιδευτικούς οργανισμούς, γκαλερί και φεστιβάλ. Ο στόχος είναι η δημιουργία διαδραστικών εκθέσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα ενεργοποιούν το κοινό.
Οι «Άθλοι 3026» μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλείο για εργαστήρια δημιουργικής γραφής, εικαστικής έκφρασης και κριτικής σκέψης. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η ιδέα της περιοδείας, όχι ως παρουσίαση έργων, αλλά ως ζωντανή εμπειρία.

  

  5. Πώς επηρεάζει η «κινούμενη» εικόνα την εμπειρία;

Η κινούμενη εικόνα, μέσω των QR codes, δίνει στο έργο μια νέα διάσταση. Εισάγει τον χρόνο, τη φωνή, τη ροή.
Ο θεατής δεν περιορίζεται στην επιφάνεια του έργου. Μπορεί να ακούσει, να εμβαθύνει, να κινηθεί ανάμεσα σε διαφορετικά επίπεδα κατανόησης. Αυτό δημιουργεί μια πιο προσωπική και βιωματική σχέση.

6. Ποιες ήταν οι βασικές προκλήσεις στη σύνδεση με σύγχρονα ζητήματα;

Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν η ισορροπία. Να μιλήσω για τόσο έντονα ζητήματα χωρίς να γίνω διδακτική ή καταγγελτική.
Ήθελα τα έργα να λειτουργούν ως καθρέφτης, όχι ως απάντηση. Να δημιουργούν χώρο για σκέψη, όχι να τον κλείνουν.
  
7. Πώς μεταφράζονται οι 17 Στόχοι του ΟΗΕ σε εικαστική γλώσσα;
Οι στόχοι αυτοί δεν εμφανίζονται ως τίτλοι ή σύμβολα, αλλά ως υπόγειες δομές μέσα στα έργα.
Μεταφράζονται μέσα από υλικά, χρώματα, εντάσεις, αντιθέσεις. Για παράδειγμα, η ανισότητα αποτυπώνεται μέσα από ασυμμετρία, η βιωσιμότητα μέσα από φθορά ή επανάχρηση υλικών.
Είναι μια πιο βιωματική, λιγότερο κυριολεκτική προσέγγιση.

8. Τι ρόλο παίζει η συμμετοχή των μαθητών;

Η συμμετοχή των μαθητών δεν είναι απλώς ένα συμπληρωματικό στοιχείο του project αλλά είναι κεντρικός του πυρήνας. Από την αρχή, το έργο σχεδιάστηκε με τη λογική ότι δεν θα παραμείνει ένα «κλειστό» καλλιτεχνικό αντικείμενο, αλλά θα λειτουργήσει ως ανοιχτό πεδίο εμπειρίας και δημιουργίας.
Οι μαθητές καλούνται να μπουν ενεργά στη διαδικασία. Δεν περιορίζονται στο να παρατηρήσουν τα έργα ή να διαβάσουν τις ιστορίες· καλούνται να τα ερμηνεύσουν, να τα αμφισβητήσουν, να τα επεκτείνουν. Μέσα από ερωτήσεις κριτικής σκέψης, μέσα από τη δημιουργική γραφή, αλλά και μέσα από εικαστικά εργαστήρια, μετατρέπονται ουσιαστικά σε συνδημιουργούς.
Οι «Άθλοι 3026» λειτουργούν για αυτούς ως καθρέφτης της δικής τους πραγματικότητας. Τα ζητήματα που αναδεικνύονται , η ταχύτητα της ζωής, η πληροφορία, η ανισότητα, η τεχνολογία, το περιβάλλον , δεν είναι αφηρημένα. Είναι κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Και μέσα από τη διαδικασία αυτή, αποκτούν φωνή.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το έργο δίνει χώρο σε διαφορετικούς τρόπους πρόσληψης. Μέσα από τα QR codes αφήγησης, ακόμα και μαθητές ή άτομα με δυσκολίες όρασης μπορούν να συμμετέχουν ισότιμα. Η εμπειρία δεν είναι μόνο οπτική ,είναι πολυαισθητηριακή.
Παράλληλα, η δομή του βιβλίου, με τις αποσπασματικές εικόνες και τις λεπτομέρειες των έργων, ενισχύει αυτή τη διαδικασία. Οι μαθητές δεν λαμβάνουν μια «ολοκληρωμένη εικόνα», αλλά καλούνται να τη συνθέσουν οι ίδιοι. Αυτό ενισχύει την παρατήρηση, τη φαντασία και την προσωπική ερμηνεία.
Στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δράσεων, το έργο μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για διαθεματικές προσεγγίσεις: τέχνη, λογοτεχνία, κοινωνικές επιστήμες, περιβαλλοντική εκπαίδευση. Οι άθλοι μετατρέπονται σε ερωτήματα:
Ποιος είναι ο δικός μου άθλος;
Ποια είναι η ευθύνη μου μέσα σε αυτόν τον κόσμο;
Και ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό: οι μαθητές δεν καλούνται να δώσουν σωστές απαντήσεις, αλλά να μάθουν να θέτουν ουσιαστικά ερωτήματα.
Με αυτόν τον τρόπο, το έργο ξεπερνά τα όρια μιας έκθεσης ή ενός βιβλίου και μετατρέπεται σε ένα ζωντανό εκπαιδευτικό εργαλείο, μια εμπειρία που συνεχίζεται πέρα από την επαφή με το ίδιο το έργο.

9. Ποιος άθλος είναι πιο επίκαιρος σήμερα;

Η Λερναία Ύδρα — η παραπληροφόρηση.
Ζούμε σε μια εποχή όπου η πληροφορία πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα. Εικαστικά, αυτό αποτυπώνεται με επαναλαμβανόμενες μορφές με μάτια κλειστά θραύσματα λόγου και μια αίσθηση υπερφόρτωσης.


10. Πώς αποφεύγετε την αισθητικοποίηση;

Δεν αναζητώ την «όμορφη» εικόνα. Αναζητώ την αλήθεια της έντασης.
Οι επιφάνειες έχουν ρωγμές, ασυνέχειες, συγκρούσεις, αναγλυφότητα , ροή χρώματος ,θραύσματα καθρέπτη .Θέλω ο θεατής να σταματήσει ,να νιώσει, , να δει τον εαυτό του μέσα στο έργο και να νιώσει ότι έχει μέρος της ευθύνης και ο ίδιος .


11. Υπήρξε έργο που σας δυσκόλεψε;


Ναι, το έργο που σχετίζεται με το trafficking.
Ήταν μια βαθιά συναισθηματική διαδικασία. Έπρεπε να βρω έναν τρόπο να μιλήσω για κάτι τόσο σκληρό με σεβασμό και ουσία.

12. Ποιο είναι το πιο «σκληρό» μήνυμα;


Ότι ίσως δεν αλλάζουμε όσο νομίζουμε.
«Η ιστορία επαναλαμβάνεται»
Ότι οι άθλοι παραμένουν, απλώς αλλάζουν μορφή. Και ότι η ευθύνη δεν ανήκει σε έναν ήρωα, αλλά σε όλους μας.  

13. Με τι άλλο ασχολείστε στο τωρινό...2026;

Παράλληλα με αυτό το έργο, συνεχίζω τη δραστηριότητά μου μέσα από την ARD, τη δική μου εταιρία, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της αρχιτεκτονικής και της διακόσμησης χώρων. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που περιλαμβάνει μελέτη, επίβλεψη και κατασκευή, καλύπτοντας όλο το φάσμα από τη σύλληψη της ιδέας έως την υλοποίησή της.
Σε αυτό το πλαίσιο, με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η ισορροπία ανάμεσα στην αισθητική και τη λειτουργικότητα. Ο χώρος δεν είναι μόνο εικόνα - είναι εμπειρία, καθημερινότητα, τρόπος ζωής. Κάθε έργο αντιμετωπίζεται ως μοναδική περίπτωση, με στόχο να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ανθρώπου που θα το κατοικήσει ή θα το χρησιμοποιήσει, χωρίς να χάνει τον χαρακτήρα και την ταυτότητά του.
Με έναν τρόπο, αυτή η δραστηριότητα συνομιλεί και με το εικαστικό μου έργο. Και στις δύο περιπτώσεις, με απασχολεί η έννοια της σύνθεσης, της ισορροπίας και της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον του , είτε αυτό είναι ένας χώρος, είτε ένα έργο τέχνης.
Διδάσκω επίσης σε νέους ανθρώπους σε ιδιωτικό ΣΑΕΚ, κάτι που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί η γνώση και η εμπειρία πρέπει να μεταδίδονται.
Συμμετέχω σε δράσεις που σχετίζονται με το οικολογικό αποτύπωμα, γιατί πιστεύω ότι η τέχνη δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από την ευθύνη απέναντι στο περιβάλλον.
Και φυσικά, έχω ήδη αρχίσει να σκέφτομαι το επόμενο καλλιτεχνικό μου βήμα ,γιατί για μένα, κάθε έργο είναι απλώς η αρχή του επόμενου.