Σε μελέτη για τους νέους στην Ελλάδα, που πραγματοποίησε το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, για λογαριασμό του Ιδρύματος Friedrich Ebert Stiftung, καταγράφηκε μια ανάμικτη εικόνα. Η μεγαλύτερη μερίδα των νέων 19 ως 24 ετών, σχεδόν οι τέσσερις στους δέκα (37,6%) δεν δηλώνουν ούτε ενδιαφέρον ούτε αδιαφορία για την πολιτική, αλλά ότι βρίσκονται «κάπου στη μέση».
Ακολουθούν με 19,6% εκείνοι που δηλώνουν ότι μάλλον ενδιαφέρονται. Περίπου ο ένας στους έξι (16%) δηλώνει ότι ενδιαφέρεται πολύ για την πολιτική. Περίπου οι τρεις στους δέκα κινούνται στο φάσμα της αδιαφορίας (14,8% μάλλον δεν ενδιαφέρονται και 12% δεν ενδιαφέρονται καθόλου).
Αρνητική γνώμη για τα κόμματα
Αξιοσημείωτο είναι ότι το ποσοστό των νέων που ενδιαφέρονται πολύ για την πολιτική είναι ακριβώς το ίδιο με το ποσοστό όσων χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για να συμμετέχουν σε πολιτικά θέματα.
Επίσης αξιοσημείωτο είναι ότι στην έρευνα του ΕΚΚΕ-FES, οι νέοι εξέφρασαν αρνητική γνώμη (για όλα τα μεγάλα κόμματα στην Ελλάδα – κάτω από 5 σε μια κλίμακα από 0 ως 10),. Επίσης, σε ερώτηση για το δικαίωμα ψήφου στα 17 έτη, πάνω από τους μισούς απάντησαν ότι μακροπρόθεσμα τα κόμματα θα προσπαθήσουν να χειραγωγήσουν τους νέους. Παρ’όλα αυτά πάνω από επτά στους δέκα (73,2%) δήλωσαν ότι ψήφισαν στις τελευταίες εθνικές εκλογές. Επίσης σχεδόν οι επτά στου δέκα (67,7%) θεωρούν ότι οι νέοι πρέπει να έχουν περισσότερες δυνατότητες να εκφράσουν τις απόψεις τους στην πολιτική.
Διαπιστώνεται δηλαδή μια αντίθεση, στο πώς βλέπουν οι νέοι γενικά την πολιτική και πώς βλέπουν το υπάρχον πολιτικό σκηνικό. Ενώ υπάρχει διάθεση συμμετοχής στα κοινά, το συναίσθημα που επικρατεί για τα κόμματα είναι η αντιπάθεια.
Επιλεκτική και αποσπασματική η σχέση με την πολιτική
Πιο πρόσφατη έρευνα που πραγματοποίησε η Prorata και το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, για την ομάδα της Αριστεράς στο Ευρωκοινοβούλιο, κατέγραψε αντιφατικά ευρήματα σε ό,τι αφορά τη σχέση των νέων με την πολιτική. Το γενικότερο συμπέρασμα εύρημα είναι ότι η ελληνική νεολαία αντιμετωπίζει μια κρίσιμη κατάσταση, που μπορεί να χαρακτηριστεί ως «μπλοκαρισμένη μετάβαση στη ενηλικίωση».
Από τη μία τα προβλήματα που βιώνουν οι νέοι (στεγαστικό, ακρίβεια, χαμηλοί μισθοί, έλλειψη ελεύθερου χρόνου), του αναγκάζουν να γίνουν πιο ώριμοι και πιθανόν πιο κυνικοί από ό,τι ήταν οι γονείς τους σε αντίστοιχη ηλικία. Από την άλλη, ακριβώς αυτή η έλλειψη προοπτικής και η αβεβαιότητα «φράζει» το κατώφλι στην πραγματική χειραφέτηση και ενηλικίωση.
Αντίστοιχα, οι αντιλήψεις των νέων για την πολιτική και τη συμμετοχή στα κοινά, είναι επίσης αντιφατικές. Ενώ ενημερώνονται για την πολιτική, το κάνουν πρωτίστως μέσω των social media, «κλικάροντας» σε ειδήσεις που θα τους τραβήξουν την προσοχή. Πολύ πιο σπάνια αναζητούν ενεργά πηγές ενημέρωσης ή ξεκινάνε κατευθείαν να διαβάζουν από μια ειδησεογραφική ιστοσελίδα που εμπιστεύονται. Αν και αντιλαμβάνονται την πολιτική ολιστικά (π.χ. «πολιτική είναι τα πάντα γύρω μας»), η πρακτική συμμετοχή σε συλλογικές –μαζικές μορφές πολιτικής δράσης είναι χαμηλή. Για παράδειγμα το 74% δεν συμμετέχει σε σωματεία ή το κάνει σπάνια και όσοι το κάνουν είναι κυρίως αριστερόστροφοι νέοι.