Στο πλαίσιο αυτό, η συμβολή επιστημόνων και επαγγελματιών που διαθέτουν μακρά εμπειρία τόσο στη θεωρητική προσέγγιση όσο και στην πρακτική διαχείριση αντίστοιχων υποθέσεων αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η κ.Aσημίνα (Μίνα) Φιλιοπούλου, με πολυετή παρουσία στον χώρο του Οικογενειακού Δικαίου, της παιδικής προστασίας και της κοινωνικής πρόνοιας, έχει αναπτύξει μια ολοκληρωμένη αντίληψη για τα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τις σύγχρονες κοινωνίες, συνδυάζοντας τη νομική γνώση με τα πορίσματα της ψυχολογίας, της ψυχιατρικής και των κοινωνικών επιστημών.
Μέσα από την επαγγελματική της διαδρομή, τη συμμετοχή της σε επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, καθώς και την ενεργό παρουσία της σε θεσμούς παιδικής προστασίας και κοινωνικής μέριμνας, έχει βρεθεί στην πρώτη γραμμή σύνθετων κοινωνικών προκλήσεων, αποκτώντας άμεση γνώση των αναγκών των ευάλωτων πληθυσμών και των περιορισμών που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι υφιστάμενοι μηχανισμοί υποστήριξης.
Στην συνέντευξη που ακολουθεί καταθέτει τις απόψεις της για την εξέλιξη της κοινωνικής αντίληψης απέναντι στη βία, τους παράγοντες που επηρεάζουν την παραμονή των θυμάτων σε κακοποιητικές σχέσεις, τον καθοριστικό ρόλο της εκπαίδευσης στην πρόληψη, τις επιπτώσεις της βίας στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και τις σύγχρονες προκλήσεις της κοινωνικής πολιτικής και της παιδικής προστασίας. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της αναδοχής, της διεπιστημονικής συνεργασίας, της πολιτιστικής παρέμβασης και της ενδυνάμωσης των πολιτών ως βασικών πυλώνων μιας κοινωνίας που επιδιώκει να συνδυάζει την πρόοδο με την κοινωνική δικαιοσύνη.
Πρόκειται για μια συνέντευξη με ιδιαίτερο επιστημονικό, κοινωνικό και θεσμικό ενδιαφέρον, η οποία φωτίζει κρίσιμες πτυχές της σύγχρονης πραγματικότητας και υπενθυμίζει ότι η ποιότητα μιας δημοκρατικής κοινωνίας κρίνεται πρωτίστως από την ικανότητά της να προστατεύει τους πιο ευάλωτους και να δημιουργεί συνθήκες ισότιμης συμμετοχής για όλους.
*Η κ. Aσημίνα (Μίνα) Φιλιοπούλου, είναι Δικηγόρος Παρ' Αρείω Πάγω, Πρόεδρος Εφορευτικής Επιτροπής Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου Δήμου Θεσσαλονίκης και Μέλος Δ.Σ. Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας
Επιμέλεια:
OlymposVoice Team.

1. Πώς διαμορφώθηκε η εξειδίκευσή σας στους τομείς της παιδικής προστασίας και της ενδοοικογενειακής ή έμφυλης βίας;
Η ενασχόλησή μου με το Οικογενειακό Δίκαιο με έφερε από πολύ νωρίς αντιμέτωπη με υποθέσεις στις οποίες η ενδοοικογενειακή και η έμφυλη βία ή η κακοποίηση και παραμέληση ανηλίκων αποτελούσαν συχνά μέρος του ιστορικού , ενώ η πολυετής απασχόλησή μου ως εξωτερικής δικηγόρου σε Δημοτική Δομή Παιδικής Προστασίας, με τη διαχείριση πολύ μεγάλου αριθμού σχετικών υποθέσεων, με οδήγησε σε συστηματική ενασχόληση με ζητήματα παιδικής προστασίας.
Πίσω από αυτές τις υποθέσεις υπάρχουν πάντα ψυχολογικοί, κοινωνικοί και οικογενειακοί παράγοντες . Έτσι αποφάσισα να εμβαθύνω συστηματικά και σε άλλες επιστήμες και να συνεργαστώ και με εκπροσώπους αυτών , για μία διεπιστημονική προσέγγιση που οδηγεί στην εξεύρεση της βέλτιστης λύσης . Καθοριστικό ρόλο σ’ αυτό διαδραμάτισε η μακρόχρονη συνεργασία μου με Παιδοψυχιάτρους, Ψυχιάτρους, Ψυχολόγους και Κοινωνικούς Λειτουργούς και η πολύχρονη συμμετοχή μου σε σχετική Διεπιστημονική Επιτροπή , ενώ στη συνέχεια προστέθηκε και η ενεργός συμμετοχή μου στον Επιστημονικό Σύλλογο Μέριμνας Παιδιού και Εφήβου, του οποίου είμαι ιδρυτικό μέλος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου από την ίδρυσή του.
Η εξειδίκευσή μου, επομένως, δεν διαμορφώθηκε μόνο μέσα από τη διαχείριση πλήθους αντίστοιχων υποθέσεων ως Δικηγόρου, αλλά και μέσα από μια διαρκή προσπάθεια να προσεγγίσω το θέμα συνδυαστικά , από όλα τα επιστημονικά πεδία , για να προσφέρω την ορθότερη αντιμετώπισή τους.
2. Ποια υπόθεση ή εμπειρία στην επαγγελματική σας πορεία σας έχει σημαδέψει περισσότερο και γιατί;
Στα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής μου πορείας ως δικηγόρου χειρίστηκα δύο υποθέσεις που αφορούσαν σε μακροχρόνια βαρύτατη κακοποίηση παιδιών Μέχρι τότε τέτοιες ιστορίες ήταν για μένα γεγονότα που άκουγα στις ειδήσεις. Ξαφνικά βρέθηκα αντιμέτωπη με την πραγματικότητά τους, με τον πιο άμεσο τρόπο.
Αυτό που με συγκλόνισε περισσότερο ήταν η συνειδητοποίηση του πόσο ακραία μπορεί να γίνει η ανθρώπινη συμπεριφορά. Παρά τον αποτροπιασμό μου και το σοκ που με επηρέασε έντονα συναισθηματικά ,από τότε άρχισα να αντιλαμβάνομαι τον ρόλο μου περισσότερο όπως ένας γιατρός τον δικό του : με πλήρη επίγνωση του ανθρώπινου πόνου, αλλά χωρίς να επιτρέπω στη συναισθηματική φόρτιση και στο θυμικό μου να επηρεάζει την κρίση μου και τη στρατηγική μου. Γιατί μόνο έτσι μπορείς να προσφέρεις την καλύτερη δυνατή βοήθεια σε εκείνους που σε έχουν ανάγκη. 3.Με βάση την πολυετή εμπειρία σας, θεωρείτε ότι η κοινωνία σήμερα αναγνωρίζει ευκολότερα τα σημάδια μιας κακοποιητικής σχέσης σε σχέση με το παρελθόν ;
Θεωρώ ότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος ,τόσο σε επίπεδο κοινωνικής ευαισθητοποίησης , όσο και σε επίπεδο θεσμικής αντιμετώπισης της βίας. Μορφές κακοποιητικής συμπεριφοράς που στο παρελθόν συχνά υποτιμούνταν ή θεωρούνταν ζήτημα της ιδιωτικής σφαίρας, όπως η ψυχολογική, η λεκτική ή η οικονομική βία, αναγνωρίζονται πλέον ευρύτερα ως σοβαρές παραβιάσεις δικαιωμάτων με σημαντικές συνέπειες για τα θύματα. Παράλληλα, παρατηρείται μεγαλύτερη κοινωνική εγρήγορση. Το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον εμφανίζεται συχνότερα πρόθυμο να στηρίξει τα θύματα, να τα ενθαρρύνει να απευθυνθούν στις αρμόδιες υπηρεσίες και, όπου απαιτείται, να συμβάλει στη διερεύνηση των περιστατικών μέσω καταγγελιών ή μαρτυρικών καταθέσεων.
Ωστόσο, ένας σημαντικός αριθμός περιστατικών εξακολουθεί να μην καταγγέλλεται ή να αποκαλύπτεται με μεγάλη καθυστέρηση, ενώ στερεότυπα και κοινωνικές προκαταλήψεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την αντίληψη για τα θύματα και τη σοβαρότητα ορισμένων μορφών βίας, ιδίως εκείνων που δεν αφήνουν εμφανή σωματικά ίχνη.
Κατά συνέπεια, παρότι η κοινωνία έχει διανύσει σημαντική απόσταση σε σχέση με το παρελθόν, η εμπέδωση μιας κουλτούρας μηδενικής ανοχής στη βία παραμένει ένα διαρκές ζητούμενο, που απαιτεί συνεχή εκπαίδευση, ενημέρωση, θεσμική εγρήγορση και αποτελεσματική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων
4.Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνει το περιβάλλον μιας γυναίκας όταν εκείνη βιώνει κακοποίηση και ζητάει βοήθεια;
Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι ότι το περιβάλλον προσεγγίζει την κατάσταση μέσα από στερεότυπα για την οικογένεια, τον γάμο και τους ρόλους των φύλων. Ακόμη και σήμερα πολλές γυναίκες ακούνε φράσεις όπως «κάνε υπομονή για τα παιδιά», «όλα τα ζευγάρια έχουν προβλήματα», «μη διαλύσεις το σπίτι σου» , "άντρας είναι" , "σε ζηλεύει επειδή σε αγαπάει υπερβολικά " ή «σκέψου τι θα πει ο κόσμος».
Ένα δεύτερο λάθος είναι η αμφισβήτηση της αλήθειας σε όσα διατυπώνει το θύμα. Ερωτήσεις όπως «και γιατί δεν έφυγες νωρίτερα;» ή «μήπως υπερβάλλεις;» , μεταφέρουν το βάρος από τη συμπεριφορά του δράστη στη στάση της γυναίκας. Πολλοί δυσκολεύονται να κατανοήσουν ότι η αποχώρηση από μια κακοποιητική σχέση δεν είναι μια απλή απόφαση. Υπάρχουν φόβος, οικονομική εξάρτηση, παιδιά, συναισθηματικοί δεσμοί και συχνά κίνδυνος κλιμάκωσης της βίας.
Το σημαντικότερο που μπορεί να κάνει το περιβάλλον είναι να ακούσει χωρίς να κρίνει, να πιστέψει τη γυναίκα και να τη βοηθήσει να συνδεθεί με τα κατάλληλα πρόσωπα και τις υπηρεσίες υποστήριξης.

5. Γιατί εξακολουθούν πολλές γυναίκες να παραμένουν για χρόνια σε κακοποιητικές σχέσεις, ακόμη και όταν ο κίνδυνος είναι εμφανής;
Γιατί γι΄αυτές δεν είναι μια απλή επιλογή μεταξύ του "μένω" και του "φεύγω" ,όπως πολλοί θεωρούν. Πρόκειται συνήθως για μια σύνθετη κατάσταση , στην οποία συνυπάρχουν ο φόβος, η οικονομική εξάρτηση, η συναισθηματική χειραγώγηση, η απομόνωση από το υποστηρικτικό περιβάλλον, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η ελπίδα ότι ο θύτης θα αλλάξει, αλλά και η αγωνία για τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια αποχώρηση στα παιδιά ή στην ίδια τη ζωή της γυναίκας.
Επιπλέον , η κακοποίηση λειτουργεί συχνά σωρευτικά. Η μακροχρόνια έκθεση σε έναν κύκλο βίας επηρεάζει βαθιά την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ελέγχου που έχει το θύμα πάνω στη ζωή του, με αποτέλεσμα η απομάκρυνση να φαντάζει πολύ δυσκολότερη για αυτήν, απ' όσο εκτιμά ένας εξωτερικός παρατηρητής. Γι' αυτό είναι σημαντικό να προσεγγίζουμε τις γυναίκες που βιώνουν κακοποίηση με κατανόηση και χωρίς εύκολες κρίσεις.
Η ουσιαστική στήριξη, η ενημέρωση για τα δικαιώματά τους και η πρόσβαση σε εξειδικευμένους επαγγελματίες και υπηρεσίες αποτελούν συχνά καθοριστικούς παράγοντες για να μπορέσουν να κάνουν με ασφάλεια το επόμενο βήμα.
6.Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της εκπαίδευσης των παιδιών για την πρόληψη της έμφυλης βίας ;
Ο ρόλος της εκπαίδευσης είναι απολύτως καθοριστικός. Η έμφυλη βία δεν εμφανίζεται αιφνιδίως στην ενήλικη ζωή. Οι αντιλήψεις για τις σχέσεις, τα όρια, τη συναίνεση, την ισότητα, τη διαφορετικότητα και την άσκηση εξουσίας διαμορφώνονται ήδη από την παιδική και εφηβική ηλικία. Εκεί, λοιπόν, πρέπει να ξεκινά και η ουσιαστική παρέμβαση, όχι ασφαλώς με αποσπασματικές δράσεις ευαισθητοποίησης . Χρειάζεται σταθερή εκπαίδευση στον σεβασμό, στη συναίνεση, στη συναισθηματική διαχείριση, στην αποδοχή της διαφορετικότητας και στην ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων. Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν εγκαίρως ότι η βία δεν είναι τρόπος επιβολής, ότι η ζήλια δεν είναι απόδειξη αγάπης, ότι ο έλεγχος δεν είναι ενδιαφέρον και ότι τα όρια του άλλου δεν είναι διαπραγματεύσιμα. Η έμφυλη βία άλλωστε δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένα από τη γενικότερη αύξηση φαινομένων βίας μεταξύ ανηλίκων, σχολικού εκφοβισμού, διαδικτυακής επιθετικότητας και μειωμένης ανοχής στη ματαίωση ή στη διαφορετική άποψη. Όλα αυτά δείχνουν ότι υπάρχει έλλειμμα στην εκπαίδευση των παιδιών ως προς τη συνύπαρξη, την ενσυναίσθηση και την ευθύνη.
Το εκπαιδευτικό σύστημα, επομένως, έχει κρίσιμο ρόλο. Δεν αρκεί να παράγει ακαδημαϊκά επιτυχημένους μαθητές. Οφείλει να συμβάλλει στη διαμόρφωση ανθρώπων με συναισθηματική ωριμότητα, σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και επίγνωση των συνεπειών της συμπεριφοράς τους.
Η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας δεν αρχίζει από την καταγγελία και την ποινική της αντιμετώπιση. Αρχίζει πολύ νωρίτερα: από το σχολείο, την οικογένεια, τη γλώσσα που χρησιμοποιούμε, τα πρότυπα που προβάλλουμε και τα όρια που μαθαίνουμε στα παιδιά να σέβονται.
7.Πώς επηρεάζονται τα παιδιά όταν μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον όπου υπάρχει βία, ακόμη και αν δεν είναι τα ίδια άμεσα θύματα;
Η διεθνής επιστημονική κοινότητα αναγνωρίζει πλέον ότι η έκθεση ενός παιδιού στη βία μεταξύ των ενηλίκων του περιβάλλοντός του συνιστά από μόνη της μορφή ψυχολογικής κακοποίησης, καθώς επηρεάζει άμεσα την ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη.
Τα παιδιά που ζουν σε τέτοιες συνθήκες βιώνουν συχνά έντονο άγχος, φόβο και ανασφάλεια, ακόμη και όταν δεν αποτελούν τα ίδια άμεσο στόχο της βίας. Μπορεί να εμφανίσουν δυσκολίες στη συγκέντρωση και στη σχολική τους επίδοση, προβλήματα συμπεριφοράς, χαμηλή αυτοεκτίμηση, διαταραχές ύπνου ή συναισθηματικές δυσκολίες που τα συνοδεύουν και στην ενήλικη ζωή. Παράλληλα, ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται τις ανθρώπινες σχέσεις διαμορφώνεται μέσα από όσα βλέπουν και βιώνουν καθημερινά. Υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρήσουν τη βία ως αποδεκτό τρόπο επίλυσης συγκρούσεων ή ως φυσιολογικό στοιχείο μιας συντροφικής ή οικογενειακής σχέσης.
Γι’ αυτό η προστασία των παιδιών περιλαμβάνει και τη διασφάλιση ενός απαλλαγμένου από τη βία οικογενειακού περιβάλλοντος.
8. Ασχολείστε επίσης και με την παραβατικότητα των ανηλίκων. Ποιοι είναι οι βασικότεροι παράγοντες που οδηγούν σήμερα ένα παιδί σε παραβατικές συμπεριφορές;
Η διεθνής εμπειρία και η επιστημονική έρευνα δείχνουν ότι πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, στο οποίο αλληλεπιδρούν οικογενειακοί, κοινωνικοί, εκπαιδευτικοί και ατομικοί παράγοντες. Τις περισσότερες φορές συναντάμε ιστορικό παραμέλησης, έκθεσης σε ενδοοικογενειακή βία, έλλειψης σταθερών ορίων και υποστηρικτικών σχέσεων μέσα στην οικογένεια. Παράλληλα, η σχολική αποτυχία ή η απομάκρυνση από το εκπαιδευτικό πλαίσιο, οι δυσκολίες ψυχικής υγείας, η κοινωνική περιθωριοποίηση, η επιρροή παραβατικών ομάδων συνομηλίκων, αλλά και ορισμένα φαινόμενα που αναπτύσσονται μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μπορούν να λειτουργήσουν επιβαρυντικά.
Γι’ αυτό και η ανήλικη παραβατικότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα παραβίασης κανόνων, αλλά και ως δείκτης ότι σε κάποια φάση της ανάπτυξης του παιδιού υπήρξαν ανάγκες που δεν αναγνωρίστηκαν ή δεν καλύφθηκαν επαρκώς. Πίσω από πολλές παραβατικές συμπεριφορές συναντά κανείς ένα παιδί που, σε κάποιο στάδιο της ζωής του, δεν έλαβε την προστασία, τη φροντίδα ή την υποστήριξη που είχε ανάγκη.
9. Πιστεύετε ότι οι οικογένειες διαθέτουν επαρκή στήριξη από το κράτος και τις κοινωνικές δομές όταν αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα;
Έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα τα τελευταία χρόνια, τόσο σε επίπεδο θεσμικού πλαισίου όσο και σε κοινωνική προστασία. Ωστόσο, οι ανάγκες συχνά υπερβαίνουν τις διαθέσιμες δυνατότητες του συστήματος.
Το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο η ύπαρξη δομών, αλλά η επάρκεια, η προσβασιμότητα και η διασύνδεσή τους. Σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρούνται καθυστερήσεις στην παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, περιορισμένη διαθεσιμότητα προγραμμάτων οικογενειακής συμβουλευτικής και άνιση γεωγραφική κατανομή υπηρεσιών στη χώρα, με αποτέλεσμα οι οικογένειες να μην λαμβάνουν πάντοτε την υποστήριξη που χρειάζονται και στον χρόνο που τη χρειάζονται.
Παράλληλα, οι κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων, οι φορείς Παιδικής Προστασίας και οι Δομές Ψυχικής Υγείας καλούνται να διαχειριστούν ολοένα και πιο σύνθετα περιστατικά, τα οποία συχνά συνδυάζουν οικονομικές δυσκολίες, ψυχοκοινωνικά προβλήματα, ζητήματα ενδοοικογενειακής βίας, ψυχικής υγείας ή γονεϊκής ανεπάρκειας. Η αυξημένη πολυπλοκότητα των περιστατικών αυτών απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση και επαρκή στελέχωση, στοιχεία που δεν είναι δεδομένα.
Κατά την άποψή μου, η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα είναι η ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης.Αυτό προϋποθέτει καλύτερο συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, ανάπτυξη υπηρεσιών στην κοινότητα και συστηματική υποστήριξη των οικογενειών πριν οι δυσκολίες εξελιχθούν σε καταστάσεις που απαιτούν πιο παρεμβατικά μέτρα παιδικής προστασίας.
10. Ποιες κοινωνικές ομάδες θεωρείτε ότι παραμένουν περισσότερο αόρατες ή παραμελημένες στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα;
Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, εξακολουθούν να υπάρχουν ομάδες που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού ή δεν λαμβάνουν πάντοτε την υποστήριξη που απαιτούν οι ανάγκες τους. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται άτομα με αναπηρία, άνθρωποι που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας, ηλικιωμένοι που ζουν χωρίς επαρκές υποστηρικτικό δίκτυο, καθώς και παιδιά που μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα παραμέλησης, κακοποίησης ή σοβαρών κοινωνικοοικονομικών δυσκολιών.
Απαιτείται η έγκαιρη ανίχνευση των αναγκών αυτών των πληθυσμών και η ανάπτυξη ολοκληρωμένων υπηρεσιών που θα διασφαλίζουν όχι μόνο την κάλυψη βασικών αναγκών, αλλά και την ουσιαστική κοινωνική ένταξη, την αυτονομία και την ισότιμη συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή , γιατί η ποιότητα ενός κοινωνικού κράτους και ο βαθμός συνοχής μιας κοινωνίας αποτυπώνονται στον τρόπο με τον οποίο προστατεύει τους πιο ευάλωτους πολίτες της και δημιουργεί συνθήκες ώστε κανείς να μη μένει αόρατος ή αποκλεισμένος
11. Ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας, ποιες είναι οι μεγαλύτερες ανάγκες που διαπιστώνετε σήμερα στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας;
Θεωρώ ότι η μεγαλύτερη ανάγκη σήμερα είναι η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού .
Οι εργαζόμενοι στις κοινωνικές υπηρεσίες, στις δομές παιδικής προστασίας, στις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και ατόμων με σοβαρές παθήσεις και με αναπηρία επιτελούν καθημερινά ένα έργο υψηλής ευθύνης και ιδιαίτερων απαιτήσεων. Παρά την αφοσίωση και τον επαγγελματισμό τους, οι αυξανόμενες ανάγκες καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω στελέχωση των υπηρεσιών με επαρκές και εξειδικευμένο προσωπικό. Υφίσταται επίσης ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ιδιαίτερα για παιδιά και εφήβους, καθώς και ανάπτυξη περισσότερων προγραμμάτων κοινωνικής ένταξης και υποστήριξης ευάλωτων ομάδων. Ιδιαίτερα σημαντική θεωρώ και τη συνεχή προσπάθεια για την ενδυνάμωση θεσμών όπως η αναδοχή, που προσφέρουν στα παιδιά τη δυνατότητα να μεγαλώνουν σε ένα ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον. 12. Ποιος είναι ο ρόλος της αναδοχής στην προστασία των παιδιών και γιατί, κατά τη γνώμη σας, ο θεσμός δεν έχει αναπτυχθεί όσο θα έπρεπε στην Ελλάδα;
Η αναδοχή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς παιδικής προστασίας, γιατί προσφέρει σε ένα παιδί κάτι που καμία σχετική δομή, όσο ποιοτική κι αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως: τη δυνατότητα να μεγαλώσει μέσα σε ένα οικογενειακό περιβάλλον, με σταθερούς συναισθηματικούς δεσμούς, αίσθημα ασφάλειας, φροντίδα και καθημερινή παρουσία ανθρώπων που ενδιαφέρονται για την εξέλιξή του. Για τα παιδιά που, για διάφορους λόγους, δεν μπορούν να παραμείνουν στη φυσική τους οικογένεια, η αναδοχή δεν καλύπτει μόνο πρακτικές ανάγκες. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις για υγιή συναισθηματική ανάπτυξη, ενισχύει την αυτοεκτίμησή τους και συμβάλλει στην ομαλή κοινωνική τους ένταξη.
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολύ σημαντικά βήματα στην Ελλάδα για την ενίσχυση του θεσμού. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν ελλιπής ενημέρωση του κόσμου, φόβοι, παρανοήσεις και στερεότυπα γύρω από το τι πραγματικά σημαίνει να είναι κανείς ανάδοχος γονέας. Η αναδοχή απαιτεί διάθεση προσφοράς, υπευθυνότητα και δέσμευση απέναντι στις ανάγκες ενός παιδιού.Θεωρώ ότι χρειάζεται στη χώρα μας να καλλιεργηθεί περισσότερο μια κοινωνική κουλτούρα ενεργής συμμετοχής στην παιδική προστασία, καθώς και να ενισχυθεί η ουσιαστική υποστήριξη των αναδόχων οικογενειών μέσα από υπηρεσίες, διά βίου εκπαίδευση και καθοδήγηση. Όσο περισσότεροι πολίτες γνωρίζουν τι πραγματικά είναι η αναδοχή, τόσο περισσότερα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να μεγαλώσουν σε ένα περιβάλλον που τους προσφέρει σταθερότητα, ασφάλεια και προοπτική για το μέλλον.
13. Μέσα από την ενασχόλησή σας με το Κέντρο Ενδυνάμωσης και Υποστήριξης Γυναικών ΥΠΑΤΙΑ, του Δήμου Θεσσαλονίκης και της α.μ.κ.ε. Iasis , ποιες ιστορίες δύναμης και επανεκκίνησης γυναικών σας έχουν συγκινήσει περισσότερο;
Αυτό που ξεχωρίζω περισσότερο δεν είναι κάποιες συγκεκριμένες περιπτώσεις, αλλά η πορεία μεταμόρφωσης που έχω δει σε όλες τις γυναίκες που έρχονται εκεί. Κάποιες προσήλθαν έχοντας βιώσει βία, φόβο ή κοινωνική απομόνωση ή αμφισβήτηση της αξίας τους. Γυναίκες που πίστευαν είτε ότι δεν είχαν επιλογές , είτε ότι δεν μπορούσαν να αλλάξουν τη ζωή τους. Και όμως, μέσα από την ολιστική στήριξη , την ενημέρωση ,τη δικτύωση αλλά και μέσα από τη δική τους προσωπική δύναμη, κατάφεραν να σταθούν ξανά στα πόδια τους, να εργαστούν, να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους και να σχεδιάσουν εκ νέου το μέλλον τους.
Αυτό που με συγκινεί περισσότερο είναι η στιγμή που βλέπεις μια γυναίκα να περνά από τον φόβο στην αυτοπεποίθηση και από την αίσθηση αδιεξόδου ή έλλειψης νοήματος στην προοπτική. Αυτές οι διαδρομές υπενθυμίζουν ότι η ενδυνάμωση δεν είναι μια θεωρητική έννοια, αλλά μια πραγματική διαδικασία αλλαγής ζωής και ότι οι άνθρωποι διαθέτουν συχνά πολύ μεγαλύτερα αποθέματα αντοχής και δύναμης απ' όσα οι ίδιοι πιστεύουν. 14. Ως Πρόεδρος της Εφορευτικής Επιτροπής του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, πώς πιστεύετε ότι ο πολιτισμός μπορεί να συμβάλει στην κοινωνική συνοχή και την ψυχική ενδυνάμωση των πολιτών;
Ο πολιτισμός δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά θεμελιώδη παράγοντα κοινωνικής συνοχής, δημοκρατικής συνείδησης και ατομικής καλλιέργειας. Αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων οι κοινωνίες διαμορφώνουν κοινές αξίες, ενισχύουν τον κοινωνικό διάλογο και καλλιεργούν την αλληλοκατανόηση.
Μέσα από τη λογοτεχνία, το θέατρο, τη μουσική, τις εικαστικές τέχνες και γενικότερα την επαφή με τη δημιουργία, οι πολίτες αποκτούν τη δυνατότητα να προσεγγίσουν διαφορετικές οπτικές, να αναπτύξουν κριτική σκέψη, ενσυναίσθηση και ουσιαστικότερη κατανόηση του εαυτού τους και των άλλων. Παράλληλα, ο πολιτισμός μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό εργαλείο ψυχικής ενδυνάμωσης και ψυχοεκπαίδευσης. Ιδίως σε περιόδους κοινωνικών, οικονομικών ή προσωπικών κρίσεων, προσφέρει χώρο έκφρασης, επεξεργασίας συναισθημάτων, προβληματισμού και δημιουργικής συμμετοχής. Αυτό ισχύει τόσο για τα παιδιά και τους εφήβους , όσο και για τους ενήλικες.
Πιστεύω ότι οι πολιτιστικοί φορείς οφείλουν σήμερα να υπερβούν τον στενό ρόλο της διοργάνωσης εκδηλώσεων και να λειτουργούν ως ανοιχτοί πυρήνες γνώσης, διαλόγου, συμπερίληψης και ψυχικής και κοινωνικής ενδυνάμωσης.
15. Ποιο είναι το όραμά σας για το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο και ποιες δράσεις θα θέλατε να αναπτύξει ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια;
Το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο αποτελεί έναν ιστορικό θεσμό της Θεσσαλονίκης με σημαντική πολιτιστική και εκπαιδευτική παρακαταθήκη.
Το όραμά μου είναι να συνεχίσει να εξελίσσεται ως ένας ανοιχτός, σύγχρονος και ζωντανός χώρος πολιτισμού, γνώσης και δημιουργικού διαλόγου, ουσιαστικά συνδεδεμένος με τις ανάγκες της κοινωνίας. Στόχος μας είναι η περαιτέρω ανάπτυξη δράσεων που συνδέουν τον πολιτισμό με την εκπαίδευση, τη νεολαία, την ψυχοεκπαίδευση παιδιών και εφήβων, την κοινωνική ευαισθητοποίηση και τη δια βίου μάθηση. Παράλληλα, επιδιώκουμε την ενίσχυση των συνεργασιών με εκπαιδευτικά, επιστημονικά και πολιτιστικά ιδρύματα, καθώς και την αξιοποίηση νέων μορφών έκφρασης που θα προσελκύσουν ακόμη περισσότερο τους νέους ανθρώπους.
Ιδιαίτερα σημαντικός στόχος για εμένα είναι η ενδυνάμωση της παρουσίας της επιστήμης, της έρευνας και των ανθρώπων που παράγουν γνώση. Πιστεύω ότι ο πολιτισμός δεν περιορίζεται στις Τέχνες και στα Γράμματα, αλλά αφορά συνολικά στην πνευματική καλλιέργεια μιας κοινωνίας και στον τρόπο με τον οποίο αυτή κατανοεί τον κόσμο γύρω της. Θεωρώ ότι οι πολιτιστικοί φορείς οφείλουν να δημιουργούν ευκαιρίες ουσιαστικής γνωριμίας των πολιτών με διακεκριμένους επιστήμονες, ερευνητές και προσωπικότητες που με το έργο και τη διεθνή τους πορεία αποτελούν πρότυπα δημιουργίας, αριστείας και κοινωνικής προσφοράς. Η επαφή του κοινού με τέτοιους ανθρώπους ενισχύει την κριτική σκέψη, αναβαθμίζει τον δημόσιο διάλογο και συμβάλλει στη διαμόρφωση υγιών προτύπων για τη νέα γενιά. Η προσπάθεια αυτή, που το Βαφοπούλειο έχει ήδη ξεκινήσει να αναπτύσσει από το 2025, συνδέεται και με μια ευρύτερη εθνική πρόκληση: την ανάδειξη και αξιοποίηση του εξαιρετικού ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει η χώρα μας. Όταν προβάλλουμε την επιστημονική γνώση, την καινοτομία και την αριστεία, δεν τιμάμε μόνο συγκεκριμένα πρόσωπα. Διαμορφώνουμε και το αξιακό πλαίσιο που θέλουμε να μεταδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Πιστεύω ότι οι Πολιτιστικοί Οργανισμοί του 21ου αιώνα καλούνται να υπηρετήσουν έναν διπλό ρόλο: να διαφυλάττουν τη μνήμη και την πολιτιστική κληρονομιά, αλλά ταυτόχρονα να φωτίζουν τις ιδέες, τις γνώσεις και τις δημιουργικές δυνάμεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον. Μόνο έτσι παραμένουν πραγματικά ζωντανοί, χρήσιμοι και ουσιαστικά συνδεδεμένοι με την κοινωνία που υπηρετούν. 16. Έχετε ένα μεγάλο και πλούσιο αρχείο από τον πατέρα σας. Σκέφτεστε να το αξιοποιήσετε με κάποιο τρόπο;
Το αρχείο αυτό αποτελεί ένα πολύτιμο κομμάτι μνήμης για το πρόσωπο και το πολυσχιδές έργο του πατέρα μου αλλά και ιστορίας και πολιτιστικής παρακαταθήκης γενικά.
Βρίσκεται στις σκέψεις μου η συστηματική ταξινόμηση, ψηφιοποίηση και αξιοποίησή του , όμως δεν έχω βρει ακόμη τον χρόνο γι αυτές τις ενέργειες.
17. Ποια είναι τα σχέδιά σας για τη νέα σεζόν μετά το καλοκαίρι;
Ασφαλώς θα συνεχίσω να ασκώ με την ίδια αφοσίωση πρωτίστως τη δικηγορική μου δραστηριότητα, η οποία παραμένει ο βασικός πυλώνας της πορείας μου. Θα συνεχίσω βέβαια και τις υπόλοιπες δράσεις μου . Επειδή η ενασχόλησή μου και το ενδιαφέρον μου είναι πάγια για τα κοινωνικά θέματα , στις υποχρεώσεις μου περιλαμβάνονται και διάφορα νέα πράγματα ήδη από τώρα και πιο εντατικά μετά το καλοκαίρι
Παράλληλα, στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο σχεδιάζουμε νέες δράσεις που θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τον εκπαιδευτικό, πολιτιστικό και κοινωνικό του ρόλο, με έμφαση στη συνεργασία με φορείς, την προσέγγιση των νέων ανθρώπων και τη δημιουργία προγραμμάτων με ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα.

18. Τι σας δίνει δύναμη να συνεχίζετε να ασχολείστε καθημερινά με τόσο δύσκολα και ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα;
Οι άνθρωποι. Πάντα οι άνθρωποι.
Με συγκινούν βαθιά οι ιστορίες των ανθρώπων, ιδιαίτερα όταν η ζωή δεν στάθηκε γενναιόδωρη μαζί τους και βρέθηκαν αντιμέτωποι με δυσκολίες που δεν επέλεξαν.
Όταν ασχολείσαι επαγγελματικά , όπως και εθελοντικά επί χρόνια με υποθέσεις ανθρώπων που έχουν βιώσει βία, απώλεια, αποκλεισμό ή σοβαρές κοινωνικές ανισότητες, αντιλαμβάνεσαι ότι πίσω από κάθε υπόθεση υπάρχει μια ανθρώπινη διαδρομή που αξίζει να ακουστεί και να γίνει κατανοητή.
Αυτό που μου δίνει δύναμη είναι να βλέπω ανθρώπους να ξαναβρίσκουν τη θέση τους στον κόσμο. Μια γυναίκα που απεγκλωβίζεται από μια κακοποιητική σχέση, ένα παιδί που βρίσκει το προστατευτικό πλαίσιο που έχει ανάγκη, ένας άνθρωπος με αναπηρία ή με προβλήματα ψυχικής υγείας που παύει να αισθάνεται αόρατος και νιώθει ότι ανήκει ισότιμα στην κοινωνία. Υπάρχουν στιγμές που συγκινούμαι βαθιά, ιδιαίτερα όταν βλέπω έναν άνθρωπο να ανακτά την αξιοπρέπειά του, την αυτοπεποίθησή του και την πίστη στις δυνατότητές του. Πολύ περισσότερο όταν γνωρίζω ότι, έστω και σε μικρό βαθμό, συνέβαλα κι εγώ σε αυτή τη διαδρομή.
Αν έπρεπε να συνοψίσω αυτή τη στάση ζωής σε λίγες λέξεις, θα δανειζόμουν το πνεύμα του «Imagine» του John Lennon: την πίστη σε έναν κόσμο με λιγότερους αποκλεισμούς, περισσότερη αλληλεγγύη και μεγαλύτερο σεβασμό στην ανθρώπινη αξία.

19. Η καθημερινότητά σας είναι ιδιαίτερα απαιτητική. Πώς επιλέγετε να αποφορτίζεστε και ποια είναι τα αγαπημένα σας χόμπι;
Η αλήθεια είναι ότι σπάνια αισθάνομαι την ανάγκη να απομακρυνθώ από όσα κάνω. Ίσως γιατί αντλώ μεγάλη χαρά και αίσθηση νοήματος από το επάγγελμά μου και τις άλλες δραστηριότητές μου.Τα ζητήματα με τα οποία ασχολούμαι αποτελούν κομμάτι της σκέψης και της καθημερινότητάς μου.
Αν έπρεπε να αναφέρω το πιο χαρακτηριστικό μου «χόμπι», αυτό θα ήταν μάλλον η διαρκής επεξεργασία ιδεών, σχεδίων και προτάσεων για τα ζητήματα με τα οποία ασχολούμαι.Συχνά πιάνω τον εαυτό μου να σκέφτεται τρόπους βελτίωσης θεσμών, νέες κοινωνικές δράσεις ή παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να δώσουν λύσεις σε προβλήματα που συναντώ στην καθημερινή μου επαφή με ανθρώπους και φορείς.
Παράλληλα , αγαπώ τη ζωγραφική , τη διακοσμητική αλλά και το θέατρο. Για ένα διάστημα μάλιστα παρακολούθησα μαθήματα από μέλος του Actor's Studio, όχι όμως με στόχο τη σκηνή.Το διάβασμα επίσης παραμένει σταθερά "χόμπι" και τρόπος αποφόρτισης , αν και πλέον ο χρόνος που μπορώ να αφιερώσω σε αυτές τις ασχολίες είναι πολύ περιορισμένος.

20. Ποια θέση κατέχει η λογοτεχνία στη ζωή σας; Υπάρχει κάποιο βιβλίο ή κάποιος συγγραφέας που σας έχει επηρεάσει ιδιαίτερα;
Η λογοτεχνία κατέχει μια πολύ ιδιαίτερη θέση στη ζωή μου. Δεν υπήρξε ποτέ απλώς μια μορφή ψυχαγωγίας αλλά ένας τρόπος να κατανοώ βαθύτερα τον άνθρωπο, τις αντιφάσεις του και τα μεγάλα ηθικά ερωτήματα της ζωής.
Από τους συγγραφείς που με έχουν επηρεάσει θα ξεχώριζα τον Πασκάλ Μπρυκνέρ και ειδικά το "Θείο Βρέφος", ένα βιβλίο του που με έκανε να σκεφτώ πολύ τη σχέση ανάμεσα στην ελευθερία και την ευθύνη, αλλά και τους κινδύνους μιας κοινωνίας που συχνά δυσκολεύεται να θέσει όρια. Όπως και την Άιρις Μέρντοχ και ιδιαίτερα τα βιβλία της "Η θάλασσα, η θάλασσα", "Ο μαύρος πρίγκηπας ", καθώς και το φιλοσοφικό της έργο "The Sovereignty of Good".
Με γοητεύει η άποψή της ότι η ηθική δεν είναι μια αφηρημένη έννοια αλλά η καθημερινή προσπάθεια να βλέπουμε τον άλλον με αλήθεια, προσοχή και γενναιοδωρία και νομίζω ότι λίγοι συγγραφείς κατάφεραν, όπως αυτή, να συνδυάσουν τόσο βαθιά τη λογοτεχνία με τη φιλοσοφική αναζήτηση και την κατανόηση της ανθρώπινης φύσης.
21. Ποιος είναι ο ιδανικός προορισμός διακοπών για εσάς;
Ο ιδανικός προορισμός διακοπών για μένα δεν καθορίζεται τόσο από το φυσικό τοπίο, αλλά κυρίως από την ποιότητα ζωής που αποπνέει ένας τόπος. Με ελκύουν τόποι με κοινωνίες που διακρίνονται για την τάξη, την ευνομία, τον σεβασμό προς τον πολίτη και τον δημόσιο χώρο, αλλά και για την ικανότητά τους να καινοτομούν και να εξελίσσονται.
Δεν ταξιδεύω μόνο για να ξεκουραστώ.
21. Ποιος είναι ο ιδανικός προορισμός διακοπών για εσάς;
Ο ιδανικός προορισμός διακοπών για μένα δεν καθορίζεται τόσο από το φυσικό τοπίο, αλλά κυρίως από την ποιότητα ζωής που αποπνέει ένας τόπος. Με ελκύουν τόποι με κοινωνίες που διακρίνονται για την τάξη, την ευνομία, τον σεβασμό προς τον πολίτη και τον δημόσιο χώρο, αλλά και για την ικανότητά τους να καινοτομούν και να εξελίσσονται.
Δεν ταξιδεύω μόνο για να ξεκουραστώ.
Ταξιδεύω και για να παρατηρήσω.
Με ενδιαφέρει να βλέπω πώς άλλες κοινωνίες έχουν αντιμετωπίσει ζητήματα που εμείς εξακολουθούμε να συζητάμε ή να διαχειριζόμαστε με δυσκολία.
Συχνά επιστρέφω από ένα ταξίδι όχι μόνο με όμορφες αναμνήσεις, αλλά και με νέες ιδέες, προβληματισμούς και έμπνευση.
Ίσως γι’ αυτό οι πιο ενδιαφέρουσες διακοπές για μένα είναι εκείνες που, εκτός από ξεκούραση, μου προσφέρουν μια διαφορετική ματιά στον τρόπο που μπορεί να οργανωθεί και να λειτουργήσει μια κοινωνία.
22. Ως γυναίκα που δραστηριοποιείται σε πολλούς και απαιτητικούς τομείς, ποιες θεωρείτε ότι είναι σήμερα οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην επαγγελματική και προσωπική τους ζωή;
Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τις τελευταίες δεκαετίες, οι γυναίκες εξακολουθούμε συχνά να καλούμαστε να ανταποκριθούμε ταυτόχρονα σε πολλαπλούς και απαιτητικούς ρόλους: επαγγελματία, μητέρας, συζύγου, φροντίστριας, ενεργού πολίτη.
Πολύ συχνά η κοινωνία εξακολουθεί να έχει διαφορετικές προσδοκίες από τις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις και απαιτήσεις. Παράλληλα, εξακολουθούν να υφίστανται στερεότυπα, έμφυλες ανισότητες, δυσκολίες στην επαγγελματική ανέλιξη, αλλά και το φαινόμενο της αόρατης και απλήρωτης φροντίδας που εξακολουθεί να επιβαρύνει δυσανάλογα πολλές γυναίκες.
Κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα είναι να μπορεί κάθε γυναίκα να χαράζει τη δική της πορεία και να κάνει τις επιλογές που η ίδια θεωρεί σωστές για τη ζωή της, χωρίς κοινωνικές πιέσεις, ενοχές ή την ανάγκη να απολογείται διαρκώς γι’ αυτές . Να έχει τη δυνατότητα ,χωρίς περιορισμούς ,να επιλέγει ελεύθερα τον δικό της δρόμο.
23. Να "ελαφρύνουμε" το "κλίμα" της συζήτησης, καθώς διανύουμε την αρχή του καλοκαιριού, ποια γυναίκα -από την ιστορία, τη λογοτεχνία ή τη σύγχρονη εποχή - σας εμπνέει περισσότερο και γιατί;
22. Ως γυναίκα που δραστηριοποιείται σε πολλούς και απαιτητικούς τομείς, ποιες θεωρείτε ότι είναι σήμερα οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην επαγγελματική και προσωπική τους ζωή;
Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τις τελευταίες δεκαετίες, οι γυναίκες εξακολουθούμε συχνά να καλούμαστε να ανταποκριθούμε ταυτόχρονα σε πολλαπλούς και απαιτητικούς ρόλους: επαγγελματία, μητέρας, συζύγου, φροντίστριας, ενεργού πολίτη.
Πολύ συχνά η κοινωνία εξακολουθεί να έχει διαφορετικές προσδοκίες από τις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις και απαιτήσεις. Παράλληλα, εξακολουθούν να υφίστανται στερεότυπα, έμφυλες ανισότητες, δυσκολίες στην επαγγελματική ανέλιξη, αλλά και το φαινόμενο της αόρατης και απλήρωτης φροντίδας που εξακολουθεί να επιβαρύνει δυσανάλογα πολλές γυναίκες.
Κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα είναι να μπορεί κάθε γυναίκα να χαράζει τη δική της πορεία και να κάνει τις επιλογές που η ίδια θεωρεί σωστές για τη ζωή της, χωρίς κοινωνικές πιέσεις, ενοχές ή την ανάγκη να απολογείται διαρκώς γι’ αυτές . Να έχει τη δυνατότητα ,χωρίς περιορισμούς ,να επιλέγει ελεύθερα τον δικό της δρόμο.
23. Να "ελαφρύνουμε" το "κλίμα" της συζήτησης, καθώς διανύουμε την αρχή του καλοκαιριού, ποια γυναίκα -από την ιστορία, τη λογοτεχνία ή τη σύγχρονη εποχή - σας εμπνέει περισσότερο και γιατί;
Η γυναίκα που με εμπνέει περισσότερο είναι η Simone Veil, γιατί κατάφερε να μετατρέψει μία από τις πιο τραυματικές ανθρώπινες εμπειρίες σε δύναμη προσφοράς, δημοκρατικής δράσης και υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Επιβίωσε του Ολοκαυτώματος, χωρίς όμως να επιτρέψει στο παρελθόν να την εγκλωβίσει ή να την καθορίσει.
Αντίθετα, αφιέρωσε τη ζωή της στη δημόσια υπηρεσία, στην ευρωπαϊκή ιδέα, στην προάσπιση της ισότητας και στην προστασία θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Δεν επέλεξε ούτε τον εύκολο δρόμο, ούτε τη σύγκρουση για τη σύγκρουση.
Δεν επέλεξε ούτε τον εύκολο δρόμο, ούτε τη σύγκρουση για τη σύγκρουση.
Επέλεξε να υπερασπίζεται με θάρρος όσα θεωρούσε δίκαια, ακόμη και όταν αυτό συνεπαγόταν πολιτικό ή προσωπικό κόστος.
Αυτό που θαυμάζω ιδιαίτερα είναι η βαθιά προσήλωσή της στις αξίες, χωρίς κραυγές και χωρίς λαϊκισμό. Απέδειξε ότι η πραγματική επιρροή δεν προέρχεται από τον θόρυβο που προκαλεί κανείς, αλλά από τη συνέπεια, την ακεραιότητα και το έργο που αφήνει πίσω του.
Αυτό που θαυμάζω ιδιαίτερα είναι η βαθιά προσήλωσή της στις αξίες, χωρίς κραυγές και χωρίς λαϊκισμό. Απέδειξε ότι η πραγματική επιρροή δεν προέρχεται από τον θόρυβο που προκαλεί κανείς, αλλά από τη συνέπεια, την ακεραιότητα και το έργο που αφήνει πίσω του.
Σε μια εποχή στην οποία η δημόσια ζωή χαρακτηρίζεται συχνά από τον πόσο θόρυβο κάνει κανείς και από ρηχότητα και όπου η έντονη προβολή συγχέεται ολοένα και περισσότερο με την αξία κάποιου, η Simone Veil αποτελεί μια διαρκή υπενθύμιση ότι το πραγματικό ανάστημα ενός ανθρώπου μετριέται από τις αρχές που υπηρετεί και το αποτύπωμα που αφήνει στις ζωές των άλλων.

24. Αν είχατε τη δυνατότητα να αφιερώσετε μία ολόκληρη ημέρα αποκλειστικά στον εαυτό σας, χωρίς υποχρεώσεις και τηλέφωνα, πώς θα επιλέγατε να τη ζήσετε;
Θα ξυπνούσα αργά, χωρίς ξυπνητήρι, πρόγραμμα ή βιασύνη. Θα αφιέρωνα το πρωινό μου σε μικρές απολαύσεις που συνήθως μου στερεί ο απαιτητικός ρυθμός της καθημερινότητας: έναν ήρεμο καφέ, μουσική και ίσως λίγες σελίδες από ένα καλό βιβλίο.
Στη συνέχεια, θα επέλεγα να περάσω το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας με ανθρώπους που αγαπώ.

24. Αν είχατε τη δυνατότητα να αφιερώσετε μία ολόκληρη ημέρα αποκλειστικά στον εαυτό σας, χωρίς υποχρεώσεις και τηλέφωνα, πώς θα επιλέγατε να τη ζήσετε;
Θα ξυπνούσα αργά, χωρίς ξυπνητήρι, πρόγραμμα ή βιασύνη. Θα αφιέρωνα το πρωινό μου σε μικρές απολαύσεις που συνήθως μου στερεί ο απαιτητικός ρυθμός της καθημερινότητας: έναν ήρεμο καφέ, μουσική και ίσως λίγες σελίδες από ένα καλό βιβλίο.
Στη συνέχεια, θα επέλεγα να περάσω το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας με ανθρώπους που αγαπώ.
Θα οργάνωνα μια πολύωρη συνάντηση με καλούς φίλους, που θα ξεκινούσε με φαγητό και θα κατέληγε αργά το βράδυ σε ένα όμορφο μέρος με καλή μουσική, συζητήσεις, γέλια και εκείνη την αίσθηση ελευθερίας που γεννιέται όταν δεν σε πιέζει ο χρόνος.
Ευτυχώς, έχω αυτή τη δυνατότητα κάποιες φορές και κυρίως το καλοκαίρι.
Ευτυχώς, έχω αυτή τη δυνατότητα κάποιες φορές και κυρίως το καλοκαίρι.
Ίσως γι’ αυτό το αγαπώ τόσο πολύ.
Γιατί μου θυμίζει ότι, πέρα από τις υποχρεώσεις και τους ρόλους που υπηρετούμε καθημερινά, υπάρχει πάντα ανάγκη για στιγμές ανεμελιάς και ουσιαστικής ανθρώπινης επαφής.
25. Ποιο είναι το προσωπικό motto ή η φράση που σας συνοδεύει στις δύσκολες στιγμές της ζωής σας;
Η φράση που με συνοδεύει στις δύσκολες στιγμές είναι: «Η ακινησία είναι η μόνη πραγματική ήττα.»
Οι δυσκολίες είναι αναπόφευκτες.
25. Ποιο είναι το προσωπικό motto ή η φράση που σας συνοδεύει στις δύσκολες στιγμές της ζωής σας;
Η φράση που με συνοδεύει στις δύσκολες στιγμές είναι: «Η ακινησία είναι η μόνη πραγματική ήττα.»
Οι δυσκολίες είναι αναπόφευκτες.
Απώλειες, απογοητεύσεις, αδικίες, αγνωμοσύνη, γεγονότα που δεν επιλέγουμε και δεν μπορούμε να ελέγξουμε, θα βρεθούν κάποια στιγμή στον δρόμο όλων μας.
Αυτό που τελικά μας καθορίζει δεν είναι όσα συμβαίνουν, αλλά η στάση μας απέναντί τους.
Δεν συνηθίζω να μένω προσκολλημένη σε ό,τι δεν μπορεί να αλλάξει, αφού βέβαια πρώτα έχω κάνει ό,τι περνά από το χέρι μου.
Προτιμώ να αποδέχομαι την πραγματικότητα, να κρατώ το μάθημα που μου έδωσε και να προχωρώ.
Δεν πιστεύω επίσης ότι ο φόβος είναι καλός σύμβουλος.
Δεν πιστεύω επίσης ότι ο φόβος είναι καλός σύμβουλος.
Ούτε ότι πρέπει να καθορίζει τις αποφάσεις μας.
Δύναμη, για μένα, σημαίνει να διατηρείς την καθαρή σκέψη και την αποφασιστικότητά σου , όταν οι συνθήκες είναι αντίξοες. Να μην εγκλωβίζεσαι σε όσα έχασες, σε όσα πιθανόν να χάσεις ή σε όσα σε πλήγωσαν, αλλά να στρέφεις το βλέμμα σου στο επόμενο βήμα.
Δύναμη, για μένα, σημαίνει να διατηρείς την καθαρή σκέψη και την αποφασιστικότητά σου , όταν οι συνθήκες είναι αντίξοες. Να μην εγκλωβίζεσαι σε όσα έχασες, σε όσα πιθανόν να χάσεις ή σε όσα σε πλήγωσαν, αλλά να στρέφεις το βλέμμα σου στο επόμενο βήμα.
Η δυσκολία δεν είναι ήττα.
Ούτε η απώλεια, η απογοήτευση ή η αποτυχία.
Η πραγματική ήττα είναι να πάψεις να προχωράς.
Ασημίνα ( Μίνα ) Εμμ. Φιλιοπούλου
Δικηγόρος Παρ' Αρείω Πάγω
Απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ.
Εξειδικευμένη στο Οικογενειακό Δίκαιο και στην Ενδοοικογενειακή και έμφυλη βία
Eπιμόρφωση
α) Στην κακοποίηση, παραμέληση και εγκατάλειψη ανηλίκων (συνθήκες - αντιμετώπιση - εμπειρίες από άλλες χώρες)
β) Στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και στις νέες μορφές γονεϊκότητας
γ) Σε θέματα παιδοψυχιατρικής
δ) Στη διακίνηση των παιδιών και στην ιδρυματική φροντίδα
ε)Σε ειδικά θέματα του δικαίου προστασίας προσωπικών δεδομένων
στ) Στα δικαιώματα των ΑμεΑ
ζ)Στις διαπραγματεύσεις για δικηγόρους
-------------------------------------------------------------------------------
β) Στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και στις νέες μορφές γονεϊκότητας
γ) Σε θέματα παιδοψυχιατρικής
δ) Στη διακίνηση των παιδιών και στην ιδρυματική φροντίδα
ε)Σε ειδικά θέματα του δικαίου προστασίας προσωπικών δεδομένων
στ) Στα δικαιώματα των ΑμεΑ
ζ)Στις διαπραγματεύσεις για δικηγόρους
-------------------------------------------------------------------------------
Διαθέτει πολυετή εμπειρία, έχοντας χειριστεί πλήθος υποθέσεων Οικογενειακού και Διοικητικού Δικαίου και έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, ενώ πολλές από τις δικαστικές αποφάσεις που εκδόθηκαν επί υποθέσων που χειρίστηκε ως δικηγόρος ,μνημονεύονται σε νομικά συγγράμματα ως νομολογία και είναι δημοσιευμένες και στην Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών NOMOS
- Διετέλεσε Πληρεξούσια Δικηγόρος του ιδρύματος παιδικής προστασίας «ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΒΡΕΦΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ- Ο ΑΓΙΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ» από το 2001 ως το 2015, χειριζόμενη υποθέσεις οικογενειακού , διοικητικού και ποινικού δικαίου
- Διετέλεσε εξωτερικό άμισθο μέλος της Διεπιστημονικής Επιτροπής της Γ΄Ψυχιατρικής Κλινικής Α.Χ.Ε.Π.Α. -Τμήμα Παιδιού και Εφήβου από το 2002 ως το 2015, συμβάλλοντας ως Δικηγόρος στην εξεύρεση των βέλτιστων, με βάση όλες τις παραμέτρους, λύσεων για παιδιά και εφήβους
- Είναι εκπαιδεύτρια Υποψήφιων Θετών και Αναδόχων Γονέων στο νομικό σκέλος, για την ένταξή τους στο Εθνικό Μητρώο Υιοθεσιών και Αναδοχών από το έτος 2019
- Μέλος του Δ.Σ. του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας από το έτος 2021
- Ορίστηκε Πρόεδρος της Εφορευτικής Επιτροπής του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου Δήμου Θεσσαλονίκης από τον Φεβρουάριο του 2024
- Είναι Συνεργάτρια στη Δομή Ενδυνάμωσης Γυναικών και αντιμετώπισης της Ενδοοικογενειακής Βίας "HYPATIA" του Δήμου Θεσσαλονίκης
- Είναι Αντιπρόεδρος και ιδρυτικό μέλος του μη κερδοσκοπικού Σωματείου «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ» (ΣΥ.ΜΕ.Π.Ε.), που ιδρύθηκε και απαρτίζεται από μέλη της Ακαδημαϊκής Κοινότητας και επιστήμονες , κυρίως του τομέα της Ψυχικής Υγείας Παιδιού και Εφήβου
- Διετέλεσε Μέλος της Ειδικής Επιτροπής που συστάθηκε το έτος 2021 από την Ολομέλεια Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας για την σύνταξη και υποβολή προτάσεων για την αντιμετώπιση και την πρόληψη της Ενδοοικογενειακής και Έμφυλης Βίας στη χώρα μας.
- Περαιτέρω έχει πολυετή, έντονη εθελοντική επιστημονική και κοινωνική δράση στους τομείς στους οποίους εξειδικεύεται, με γνώμονα την υποστήριξη και προστασία των ευάλωτων κοινωνικά πολιτών.
ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΩΣ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ( όλως ενδεικτικά):
α) Σε δύο κύκλους εκπαιδευτικών προγραμμάτων για λειτουργούς ψυχικής υγείας, με θέμα «Εισαγωγή στην παιδοψυχιατρική της βρεφικής και νηπιακής ηλικίας» της Υπηρεσίας Παιδιού και Εφήβου Γ΄ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής Α.Χ.Ε.Π.Α. και Ελληνικής Εταιρίας για την Ψυχική Υγεία των Βρεφών, εισηγούμενη θέματα Οικογενειακού Δικαίου και υποχρεώσεων των ιατρών
β) Σε δύο εκπαιδευτικά προγράμματα για λειτουργούς ψυχικής υγείας, της Παιδοψυχιατρικής Κλινικής του Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ», εισηγούμενη κύκλο θεμάτων οικογενειακού δικαίου και υποχρεώσεων και ευθυνών των ιατρών
γ)Στο μεταπτυχιακό της Παιδοψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ., ως προσκεκλημένη διδάσκουσα-εισηγήτρια θεμάτων οικογενειακού δικαίου
δ)Στο Επιστημονικό Συνέδριο του Α.Π.Θ., σε συνδιοργάνωση με το Lions Quest ," Πανδημία COVID 19 : Απειλή. Ευκαιρία;" εισηγούμενη το θέμα "Ενδοοικογενειακή βία και παιδικός και εφηβικός εκφοβισμός στην περίοδο της πανδημίας" στην Ενότητα "Κοινωνία -Νομικά Θέματα"
ε)Στην ενημερωτική εσπερίδα του Κέντρου Υγείας Δήμου Θέρμης με τίτλο "Αναδοχή και Υιοθεσία .Δύο πράξεις αγάπης"
στ)Στην επιστημονική εσπερίδα "Υπογεννητικότητα και Γονιμότητα στο σήμερα" της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας-Αντιπεριφέρεια Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, εισηγούμενη τα αίτια της υπογεννητικότητας στην Ελλάδα και προτάσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
ζ) Στην ενημερωτική εκδήλωση του Συλλόγου Αρωγής ΑΧΤΙΔΑ με θέμα "ΑμεΑ- Ίσα δικαιώματα .Περιορισμοί και προοπτικές που διανοίγονται στην Ελλάδα και στην Ε.Ε." ως ομιλήτρια , μαζί με τον Ευρωβουλευτή κ.Στέλιο Κυμπουρόπουλο και τον Ομιλητή Παρακίνησης -Αθλητή Παραολυμπιακών Αγώνων κ. Γιάννη Χατζήμπεη
η)Στη διαδικτυακή ημερίδα "Ενδοοικογενειακή Βία" που διοργανώθηκε από το Πρόγραμμα Lions Quest
θ)Στην ημερίδα του εκπαιδευτικού προγράμματος LIONS QUEST για τις εξαρτήσεις "Από την ψευδαίσθηση στη συνειδητοποίηση" , εισηγούμενη τις έννομες συνέπειες στις οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις των εξαρτημένων ατόμων
ι) Σε δύο ημερίδες με θέμα "Θεσμοί παιδικής προστασίας και δικαιώματα των παιδιών" που διοργανώθηκε από τον Επιστημονικό Σύλλογο Μέριμνας Παιδιού και Εφήβου και το το ορφανοτροφείο θηλέων "Η ΜΕΛΙΣΣΑ", με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ε.Ε., εισηγούμενη τα θέματα της αναδοχής και της υιοθεσίας και προτάσεις βελτίωσης του νομοθετικού πλαισίου
ια) στο εκπαιδευτικό σεμινάριο του Ορφανοτροφείου Θηλέων Θεσσαλονίκης «Η ΜΕΛΙΣΣΑ» με θέμα
«Η πρακτική των φιλοξενιών και των αναδοχών ανηλίκων από άποψη επιστημονικής και νομικής κατοχύρωσης»
ιβ)στην Επιστημονική Εσπερίδα του Συλλόγου Αποφοίτων της Παιδαγωγικής Σχολής Α.Π.Θ. με θέμα "Βία και παραβατικότητα παιδιών και εφήβων -Αιτίες και Αντιμετώπιση"
ιγ) στην ενημερωτική εσπερίδα του Δήμου Χαλκηδόνος "Γίνε Ανάδοχος Γονιός -Άλλαξε τη ζωή ενός παιδιού"
ιδ) στην επιστημονική ημερίδα του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας με θέμα "Συζητώντας για την Αναδοχή-ένας διάλογος για την εξέλιξή της " , εισηγούμενη το θέμα "Προβλήματα στην πράξη και προτάσεις βελτιστοποίησής τους"
ιε)στην επιστημονική ημερίδα υπό την αιγίδα της Π.Κ.Μ. "Τεκνοθεσία και νέες αλήθειες" εισηγούμενη τις αλλαγές που επήλθαν στην τεκνοθεσία μετά τη νομοθετική μεταρρύθμιση του 2024
ιστ) στην επιστημονική ημερίδα με θεματικό άξονα την Οικογένεια "1ο Forum και Festival Οικογένειας connect family festival στον Δήμο Νεάπολης -Συκεών , υπο την αιγίδα του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας, εισηγούμενη θέματα ενδοοικογενειακής βίας
ιζ)Σε δύο επιστημονικές ημερίδες με θέμα "Βία στην Οικογένεια και Ψυχική Υγεία "
ιζ) στην εσπερίδα ¨Γυναικοκτονίες και προτάσεις αντιμετώπισης" του Δήμου Θεσσαλονίκης
ιζ) στην ημερίδα του Κέντρου Ερευνών «Ρίζες» με την υποστήριξη της Ε.Ε., με θέμα «Η γνώση είναι δύναμη-Υιοθεσία και εύρεση ριζών».
ιε)Σε ετήσιους κύκλους εκπαιδευτικών διαλέξεων από το 2001 και εντεύθεν για λειτουργούς ψυχικής υγείας , γιατρούς , κοινωνικούς λειτουργούς και εκπαιδευτικούς , εισηγούμενη θέματα οικογενειακού δικαίου (επιμέλεια , επικοινωνία) , ενδοοικογενειακής βίας , υποχρεώσεων και ευθυνών ιατρών , κοινωνικών λειτουργών και εκπαιδευτικών, δικαστικής συμπαράστασης , κακοποίησης ανηλίκων κ.ά.
- Γενικότερα , από το έτος 2001 και εντεύθεν, πέρα από την έντονη επαγγελματική της ενασχόληση ως Δικηγόρου , είναι συστηματικά και εισηγήτρια / ομιλήτρια σε συνέδρια, διαλέξεις , ημερίδες και εκπαιδευτικά προγράμματα διαφόρων φορέων, οργανισμών, εκπαιδευτικών , νοσηλευτικών και άλλων ιδρυμάτων και σωματείων, παρουσιάζοντας θέματα του τομέα οικογενειακού δικαίου , ενδοοικογενειακής βίας , παιδικής και νεανικής παραβατικότητας , δικαιωμάτων των ΑμεΑ ,καθώς και θεμάτων που σχετίζονται με την Παιδεία .
- Αρθρογραφεί σε εφημερίδες και περιοδικά και παραχωρεί συνεντεύξεις για θέματα επιστημονικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος , με τα οποία ασχολείται.
ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΕΡΓΟ :
- "Αλλάζοντας χέρια"- Από τον αποχωρισμό των παιδιών στην υποδοχή τους , Β΄ έκδοση 2021 , Συλλογικό (επιμέλεια Γρηγόρης Αμπατζόγλου , Ομότιμος Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Α.Π.Θ.) , Εκδόσεις UNIVERSITY PRESS.
- "Από τη βρεφική ηλικία στην εφηβεία" -Θέματα Κλινικής Προσέγγισης και θεραπευτικών παρεμβάσεων στη βρεφονηπιακή ηλικία " , Εκδόσεις ΕνΤόμω , έτος 2014, Συλλογικό .
---------------------------------------------------------------------------------
Τομείς εξειδίκευσης:
Τομείς εξειδίκευσης:
- ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ:
- Διαζύγιο , ρύθμιση άσκησης γονικής μέριμνας, διατροφή , επικοινωνία γονέα -τέκνου
- Αφαίρεση άσκησης γονικής μέριμνας
- Προσβολή -αναγνώριση πατρότητας
- Επιτροπεία ανηλίκων
- Υιοθεσίες (τέλεση υιοθεσιών - αναζήτηση ριζών υιοθετημένων - αναγνώριση αλλοδαπών αποφάσεων).
- Αναδοχές ανηλίκων
- Ιατρικώς υποβοηθούμενη ανθρώπινη αναπαραγωγή - παρένθετη μητρότητα
- Δικαστική συμπαράσταση - ακούσια νοσηλεία
- ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΗ ΒΙΑ
ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΝΗΛΙΚΩΝ -ΒΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΗΛΙΚΩΝ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ
- ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΑμεΑ
- ΔΙΚΑΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ : - Υπαλληλικό Δίκαιο και δίκαιο υπαλλήλων Ο.Τ.Α.
- Δίκαιο Ο.Τ.Α. και Ν.Π.Δ.Δ.
- Δίκαιο Δημόσιων Διαγωνισμών (Προμήθειες - Εκμισθώσεις - Δημόσια Έργα)
GALLERY
Μια σπουδαία διάκριση ,το Education Leaders Award 2026 στην κατηγορία «Εμπειρία Μαθητή» για την Ασημίνα( Μίνα) Φιλιοπούλου, ως Προεδρου της Ε.Ε. του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, για την υποστήριξη και υλοποίηση της βιωματικής εκπαιδευτικής δράσης «Ανασαίνω Λέξεις με τον Ελύτη», που δημιουργήθηκε από την Electra Social Company.










%20-%20%CE%91%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AE.jpg)




























































