Η κατάλληλη περίοδος, οι διαγνωστικές δυνατότητες και ο σωστός τρόπος λήψης των φύλλων ...Ο Γεωπόνος Βασίλης Έξαρχος (MSc, PhDCandidate), εξηγεί γιατί η φυλλοδιαγνωστική ανάλυση αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για την παρακολούθηση της θρεπτικής κατάστασης της ακτινιδιάς και τον ορθολογικό σχεδιασμό της λίπανσης.
Η κατάλληλη περίοδος
Σύμφωνα με τον κ. Έξαρχο, το χρονικό διάστημα από τις 15 Ιουλίου έως, το αργότερο, τις 15 Σεπτεμβρίου είναι το καταλληλότερο για τη λήψη και την ανάλυση φύλλων στην ακτινιδιά. Η δειγματοληψία κατά τη συγκεκριμένη περίοδο επιτρέπει την αξιολόγηση της θρεπτικής κατάστασης των φυτών σε ένα κρίσιμο στάδιο της καλλιεργητικής περιόδου.
Τι αποκαλύπτει η ανάλυση
Η φυλλοδιαγνωστική ανάλυση προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για πιθανές ελλείψεις θρεπτικών στοιχείων. Σε μια τυπική εξέταση προσδιορίζονται συνήθως έντεκα θρεπτικά στοιχεία στα φύλλα. Το σημαντικότερο πλεονέκτημά της είναι ότι μπορεί να εντοπίσει λανθάνουσες ελλείψεις πριν εμφανιστούν ορατά συμπτώματα στο φυτό.
Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει στον παραγωγό να παρέμβει πριν η τροφοπενία εξελιχθεί και προκαλέσει μεγαλύτερη επίπτωση στην ανάπτυξη των φυτών, στην ποιότητα των καρπών και στην τελική παραγωγή. Όταν τα συμπτώματα γίνουν εμφανή στα φύλλα, η έλλειψη μπορεί να βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο.
Επάρκεια και κρίσιμα όρια
Για κάθε θρεπτικό στοιχείο υπάρχουν συγκεκριμένες συγκεντρώσεις αναφοράς, μέσα στις οποίες θεωρείται ότι το φυτό διαθέτει επαρκή θρέψη. Το διάστημα αυτό χαρακτηρίζεται ως «εύρος επάρκειας». Όταν η συγκέντρωση ενός στοιχείου υποχωρήσει κάτω από το κατώτερο αποδεκτό όριο, το φυτό εισέρχεται στην αποκαλούμενη «κρίσιμη περιοχή» και αρχίζει να περιορίζεται η φυσιολογική του ανάπτυξη.
Ως παράδειγμα, ο κ. Έξαρχος αναφέρει ότι, για τη συγκεκριμένη περίοδο δειγματοληψίας, η συγκέντρωση αζώτου στα φύλλα της ακτινιδιάς δεν πρέπει να υποχωρεί κάτω από περίπου 2% επί του ξηρού βάρους. Κάτω από αυτό το επίπεδο, η ανάπτυξη του φυτού αρχίζει να επιβραδύνεται σταδιακά.
Επίδραση στη φετινή και στην επόμενη παραγωγή
Η ανεπαρκής θρέψη κατά τη θερινή περίοδο δεν επηρεάζει μόνο το μέγεθος και την ποιότητα των καρπών της τρέχουσας χρονιάς. Μπορεί να επηρεάσει και τη σωστή διαφοροποίηση των οφθαλμών, από την οποία εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό η παραγωγική δυναμικότητα της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου.
Πώς γίνεται σωστά η δειγματοληψία
Η λήψη των φύλλων ακολουθεί την ίδια βασική λογική αντιπροσωπευτικής δειγματοληψίας που εφαρμόζεται και στην εδαφολογική ανάλυση. Ο παραγωγός κινείται μέσα στον αγρό σε διαδρομή τύπου «Ζ», ώστε το δείγμα να προέρχεται από διαφορετικά σημεία του κτήματος.
1. Επιλέγονται διαφορετικά θηλυκά φυτά σε αντιπροσωπευτικά σημεία του αγρού.
2. Λαμβάνονται δύο φύλλα από κάθε επιλεγμένο φυτό, συνήθως το τρίτο φύλλο μετά τον τελευταίο καρπό ενός καρποφόρου βλαστού.
3. Συγκεντρώνονται συνολικά περίπου 50 υγιή, μη χλωρωτικά φύλλα, κυρίως από καλά φωτιζόμενες θέσεις.
4. Τα φύλλα τυλίγονται προσεκτικά σε καθαρό χαρτί ή εφημερίδα και αναγράφονται εξωτερικά τα στοιχεία του δείγματος.
5. Το τυλιγμένο δείγμα τοποθετείται σε κλειστή νάιλον σακούλα και μεταφέρεται άμεσα στο εργαστήριο. Εναλλακτικά, διατηρείται στη συντήρηση του ψυγείου και παραδίδεται την επόμενη ημέρα.
Άμεση και προσεκτική μεταφορά
Η σωστή συντήρηση του δείγματος μέχρι την παράδοσή του στο εργαστήριο είναι απαραίτητη για την αξιοπιστία της ανάλυσης. Τα δείγματα τοποθετούνται σε φορητό ψυγείο με παγοκύστες και μεταφέρονταιστο εργαστήριο, ή μπαίνουν στο ψυγείο και αποστέλλονται την επόμενη ημέρα.
Κάθε χρόνο η φυλλοδιαγνωστική
Σε μια καλλιέργεια υψηλής οικονομικής αξίας, όπως η ακτινιδιά, ο κ. Έξαρχος συνιστά η φυλλοδιαγνωστική ανάλυση να πραγματοποιείται κάθε χρόνο και η εδαφολογική ανάλυση ανά διετία. Σε μεγάλα ή ανομοιογενή κτήματα μπορεί να χρειάζονται δύο ή περισσότερα ξεχωριστά δείγματα, ώστε να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η θρεπτική κατάσταση των φυτών.
Συμπληρώνει την εδαφολογική ανάλυση
Η φυλλοδιαγνωστική δεν αντικαθιστά την εδαφολογική ανάλυση. Οι δύο εξετάσεις λειτουργούν συμπληρωματικά: η εδαφολογική αποτυπώνει τη διαθεσιμότητα και τις ιδιότητες του εδάφους, ενώ η φυλλοδιαγνωστική δείχνει τι έχει τελικά προσλάβει το φυτό. Ο συνδυασμός τους προσφέρει πληρέστερη εικόνα και επιτρέπει πιο στοχευμένες αποφάσεις λίπανσης.
Μικρό κόστος, ουσιαστική πληροφόρηση
Το ενδεικτικό κόστος της φυλλοδιαγνωστικής ανάλυσης ανέρχεται περίπου σε 40–50 ευρώ και, σύμφωνα με τον κ. Έξαρχο, ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα μπορεί να καλύψει έκταση περίπου 10–15 στρεμμάτων. Σε σχέση με την οικονομική αξία της καλλιέργειας, πρόκειται για περιορισμένη δαπάνη που μπορεί να προλάβει λανθασμένες λιπάνσεις, τροφοπενίες και απώλειες παραγωγής.
Η έγκαιρη διάγνωση της θρεπτικής κατάστασης αποτελεί βασική προϋπόθεση για ισορροπημένη ανάπτυξη, ποιοτική παραγωγή και ορθολογική διαχείριση της ακτινιδιάς.
Στην φωτογραφία, βλέπετε τον κ. Έξαρχο να εξηγεί σε παραγωγούς την διαδικασία συλλογής φύλλων, σ’ ένα κτήμα Ακτινιδίων στην Πιερία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΙΜΠΟΝΙΔΗΣ