Η Λένα Παταρίδου για τη ΜΗΔΕΙΑ στο αρχαίο θέατρο Δίου

Σκέψεις μετά τη «Μήδεια» της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη. 18/07/26 Αρχαίο Θέατρο Δίου Πιερίας
Κάτω από τη σκιά του Ολύμπου, στο Αρχαίο Θέατρο Δίου, η Μήδεια της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη αναμετρήθηκε με το αρχαίο πάθος, χθες στις 17/07/26
Και ένα σπίτι - σκηνοθετικό εύρημα -που γυρίζει:Ένα σπίτι που περιστρέφεται αδιάκοπα, μέχρι να συντριβεί. Ίσως η πιο εύστοχη εικαστική μεταφορά για μια σχέση που έχει χάσει το κέντρο βάρους της
Ή «Μήδεια» του Ευριπίδη με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη είναι από τις σημαντικότερες παραστάσεις του φετινού καλοκαιριού. Επιστρέφει στον εμβληματικό ρόλο 29 χρόνια μετά τη θρυλική ερμηνεία της το 1997, αυτή τη φορά σε σκηνοθεσία του διεθνώς αναγνωρισμένου Nikita Milivojević. Μια βραδιά στο αρχαίο θέατρο, με συγκίνησή που μας άγγιξε τόσο.!Η συγκεκριμένη σκηνοθεσία δεν παρουσιάζει τη Μήδεια ως ένα «τέρας», αλλά ως μια γυναίκα που συνθλίβεται από την προδοσία, την εξορία και τη διάλυση της ταυτότητάς της. Ο χορός κυκλωτικά λειτουργεί σαν καθρέφτης της εσωτερικής της κατάρρευσης και όχι απλώς ως σχολιαστής των γεγονότων.
Η Καραμπέτη, με τη βαθιά φωνή και τη λιτή εκφραστικότητα που τη χαρακτηρίζει, χτίζει μια Μήδεια που δεν κραυγάζει συνεχώς· αφήνει τον πόνο να συσσωρεύεται μέχρι να γίνει αναπόφευκτη η έκρηξη. Αυτό κάνει το τέλος ακόμη πιο συγκλονιστικό!   

Υπάρχουν παραστάσεις που τις θυμάσαι για τις ερμηνείες τους. Άλλες για τη μουσική τους. Και υπάρχουν εκείνες οι σπάνιες στιγμές όπου ένα μόνο σκηνικό εύρημα κατορθώνει να συνοψίσει ολόκληρη την τραγωδία.Στη «Μήδεια» με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, αυτό το εύρημα ήταν ένα μικρό σπίτι.Ένα σπίτι σαν αυτά που ζωγραφίζαμε παιδιά αλλά χωρίς φως στο εσωτερικό του..που δεν στεκόταν ποτέ ακίνητο. Περιφερόταν αδιάκοπα κυκλικά πάνω στη σκηνή, σαν να υπάκουε σε μια αόρατη τροχιά. Δεν αναζητούσε προορισμό. Δεν πλησίαζε πουθενά. Απλώς επαναλάμβανε τον κύκλο του.Όπως επαναλαμβάνουν οι άνθρωποι τα τραύματά τους.
Το σπίτι δεν ήταν κατοικία. 

Ήταν η μνήμη.

 Ήταν η οικογένεια. 

Ήταν η ψευδαίσθηση της ασφάλειας. 

Ήταν όλα όσα πιστεύουμε ότι μας προστατεύουν, μέχρι τη στιγμή που αποδεικνύονται το πιο εύθραυστο κατασκεύασμά μας.

Η Μήδεια δεν χάνει μόνο τον Ιάσονα. 

Χάνει το σπίτι της.
Και τότε αντιλαμβάνεσαι ότι σπίτι δεν είναι οι τοίχοι. Είναι η εμπιστοσύνη.

 Είναι η κοινή αφήγηση δύο ανθρώπων που κάποτε είπαν «εμείς».

 Όταν αυτή η αφήγηση διαρραγεί, οι πέτρες παραμένουν όρθιες, αλλά το σπίτι έχει ήδη καταρρεύσει. από τα βαριά χτυπήματα του σφυριού.
Το περιστρεφόμενο οικοδόμημα έμοιαζε με πλανήτη που έχει χάσει τη βαρύτητά του. Κάθε στροφή ήταν μια ακόμη προσπάθεια να ξαναβρεί το κέντρο του. Κάθε κύκλος το απομάκρυνε περισσότερο από αυτό.
Ίσως αυτή να είναι η ουσία κάθε τραγωδίας.

Δεν προχωρά ευθύγραμμα.

Γυρίζει.

Ξαναγυρίζει.
Μέχρι που η μνήμη γίνεται εμμονή, η αδικία γίνεται ταυτότητα και ο πόνος παύει να ζητά δικαίωση.

 Ζητά συμμετρία.

 Να πονέσει και ο άλλος όσο πόνεσες εσύ.

Κανείς δεν γεννιέται Μήδεια.

Γίνεται.

Σιγά σιγά.

Με κάθε διάψευση, με κάθε εξευτελισμό, με κάθε στιγμή που ο άνθρωπος παύει να αναγνωρίζεται μέσα στα μάτια εκείνου που κάποτε τον αγάπησε.
Το σπίτι συνέχιζε να περιστρέφεται.
Και τότε κατάλαβα ότι δεν περιέφερε τη Μήδεια.

Περιέφερε όλους μας.
Πόσες φορές επιστρέφουμε στο ίδιο σημείο; Πόσες φορές κατοικούμε σε σχέσεις που έχουν από καιρό ερημώσει; 

Πόσες φορές κουβαλάμε ένα σπίτι που υπάρχει μόνο επειδή δεν αντέχουμε να παραδεχτούμε ότι έχει γκρεμιστεί;

Όταν στο τέλος η καταστροφή γίνεται αναπόφευκτη, δεν καταρρέει μόνο ένα σκηνικό αντικείμενο.

Καταρρέει η βεβαιότητα ότι υπάρχει ένας ασφαλής τόπος όπου μπορεί να κατοικήσει για πάντα η αγάπη.

Η αρχαία τραγωδία δεν μιλά για το παρελθόν.
Μιλά για εκείνη τη στιγμή που ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι το σπίτι που έχτιζε μια ζωή ήταν φτιαγμένο όχι από πέτρα, αλλά από εμπιστοσύνη.

Και η εμπιστοσύνη, όταν ραγίσει, δεν επισκευάζεται όπως ένας τοίχος.

Γίνεται σκόνη.

Ίσως γι’ αυτό το μικρό σπίτι συνέχιζε να γυρίζει μέσα μου ακόμη κι όταν έσβησαν τα φώτα του θεάτρου.
Γιατί όλοι κατοικούμε σε ένα τέτοιο σπίτι.Και η μεγαλύτερη αγωνία μας δεν είναι μήπως το χάσουμε.
Είναι μήπως κάποτε ανακαλύψουμε ότι είχε αρχίσει να περιστρέφεται πολύ πριν το αντιληφθούμε.
Το συγκεκριμένο σκηνικό εύρημα είναι από τα πιο δυνατά στοιχεία της παράστασης. Το σπίτι λειτουργεί σαν ένας ζωντανός οργανισμός: κινείται αδιάκοπα, εγκλωβίζει τους ήρωες στην τροχιά τους και, καθώς εξελίσσεται η δράση, μετατρέπεται από καταφύγιο σε φυλακή. Η τελική του καταστροφή δεν σηματοδοτεί μόνο τη διάλυση μιας οικογένειας, αλλά και την κατάρρευση κάθε ψευδαίσθησης για έναν κοινό κόσμο.Ακομα κι όταν τα κομματάκια προσπαθούν να επανασυνδεθούν…
Και τότε, όταν η φωνή της Καραμπέτη σβήνει και η Μήδεια μένει μόνη απέναντι στον χρόνο, καταλαβαίνουμε πως δεν παρακολουθήσαμε απλώς την ιστορία μιας γυναίκας που εκδικήθηκε. Παρακολουθήσαμε την πτώση ενός ανθρώπου που, όταν του αρνήθηκαν την αγάπη, την πατρίδα, την αναγνώριση και την ίδια του την ύπαρξη, μεταμόρφωσε τον πόνο του σε καταστροφή.
Η Μήδεια δεν ζητά τη συγχώρεσή μας. Μας ζητά κάτι δυσκολότερο: να αντέξουμε να την κοιτάξουμε. Να αντικρίσουμε εκείνο το σκοτεινό σημείο της ανθρώπινης ψυχής όπου η πληγή, όταν μείνει για χρόνια αθεράπευτη, μπορεί να γίνει δηλητήριο.
Η Καραμπέτη δεν ερμηνεύει απλώς μια ηρωίδα της αρχαιότητας. Ανοίγει μπροστά μας έναν καθρέφτη. Και μέσα του δεν βλέπουμε μόνο τη Μήδεια, βλέπουμε όλες τις σιωπές που καταπιέστηκαν, όλες τις φωνές που δεν ακούστηκαν, όλα τα «γιατί» που έμειναν χωρίς απάντηση.
Όταν πέφτει η αυλαία, η Μήδεια δεν φεύγει. Παραμένει εκεί, ανάμεσά μας, σαν μια ερώτηση που δεν αντέχει να πεθάνει:τι συμβαίνει στον άνθρωπο όταν χάσει όχι μόνο αυτό που αγαπά, αλλά και την πίστη ότι αξίζει να αγαπηθεί;
Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές της παράστασης!
Σας ευχαριστούμε
με χαμόγελο