Οι αρχαιολογικές εργασίες που διεξάγονται από το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και το Ινστιτούτο της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής στην Αλ Μπανάσα, στην αρχαία Οξυρρύγχη, περίπου 190 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου, απέδωσαν ένα εξαιρετικό εύρημα: Μια μούμια που περιείχε ένα θραύσμα παπύρου με στίχους από το δεύτερο άσμα της Ιλιάδας, του επικού ποιήματος που αποδίδεται στον Όμηρο. Η ανακάλυψη έγινε στον λεγόμενο τάφο 65, ένα υπόγειο που, παρά το γεγονός ότι λεηλατήθηκε στην αρχαιότητα, διατήρησε μια αξιοσημείωτη συλλογή ταφικού υλικού.
Οι διευθυντές της αποστολής, η Δρ Maite Mascort και η Δρ Esther Pons Mellado, κατέγραψαν αρκετές μούμιες με επιδέσμους διακοσμημένους με γεωμετρικά μοτίβα και ακόμα έντονα χρώματα, καθώς και πολύχρωμες ξύλινες σαρκοφάγους και μια μικρή παρτίδα μεταλλικών αντικειμένων: τρία λεπτά φύλλα χρυσού και ένα κομμάτι χαλκού. Όλα αυτά τα αντικείμενα αποτελούσαν μέρος του τυπικού τελετουργικού προικίου των ελληνορωμαϊκών ταφών, που προοριζόταν να καθοδηγήσει τον νεκρό στο ταξίδι του προς τη μετά θάνατον ζωή.
Το ομηρικό κείμενο στα σπλάχνα μιας μούμιας
Η ανακάλυψη αποκτά μια μοναδική λογοτεχνική και ιστορική διάσταση χάρη στον πάπυρο που βρέθηκε μέσα σε ένα από τα σώματα. Το κείμενο διασώζει ένα απόσπασμα από το Βιβλίο ΙΙ της Ιλιάδας, γνωστό ως Κατάλογος των πλοίων, μια εκτεταμένη ποιητική απαρίθμηση των ελληνικών αγήματος που απέπλευσαν για την Τροία.
Ο υπουργός Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, Sherif Fathy, σημείωσε ότι το κομμάτι εμπλουτίζει το ήδη πλούσιο αρχαιολογικό αρχείο της επαρχίας Al Menia. Ο Hesham Al Leizy, Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, τόνισε ότι ο χώρος παρέχει νέα στοιχεία για τα ταφικά τελετουργικά της Αλ Μπανάσα κατά την ελληνορωμαϊκή περίοδο.
Ο καθηγητής Hassan Amer του Πανεπιστημίου του Καΐρου, ο οποίος ήταν επικεφαλής της αιγυπτιακής ανασκαφικής ομάδας, δήλωσε ότι ο τάφος 65, παρά τη δομική του φθορά και τις λεηλασίες που έχει υποστεί, κατέστησε δυνατή την ανασύνθεση της συναρπαστικής διαδικασίας συγχώνευσης μεταξύ των αιγυπτιακών ταφικών παραδόσεων και των επιρροών από την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή Μεσόγειο.
Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει, για άλλη μια φορά, τον ρόλο της Οξυρρύγχου ως ενός από τους σημαντικότερους τεκμηριωμένους και αρχαιολογικούς χώρους της Πτολεμαϊκής και Αυτοκρατορικής περιόδου.