Η δεκαετία του 1940 αποτέλεσε μια ρηξικέλευθη τομή στην πολιτική, κοινωνική, οικονομική και ιδεολογική πορεία του ελληνικού κράτους, τροφοδοτώντας μανιχαϊστικά αφηγήματα, πεδία ανταγωνισμών και κάθε λογής ταυτότητες.
Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τις αρχές του Ψυχρού Πολέμου και από τη γερμανική Κατοχή μέχρι και το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου τα γεγονότα της «μακράς» δεκαετίας του ’40 επικαθόρισαν και επικαθορίζουν μέχρι σήμερα τα ιστορικά υποκείμενα.
Οι εμπειρίες αυτών συγκλόνισαν θεμελιωδώς τη σχέση τους με τον ιστορικό χωροχρόνο: η εκλυθείσα βία, οι σωματικές και ψυχικές απώλειες, η πολιτική, κοινωνική, οικονομική, χωροταξική και ιδεολογική αταξία, η αντίσταση και η συνεργασία, ο κομμουνισμός και ο αντικομμουνισμός, οι πόλεις και η ύπαιθρος, καθώς και οι έμφυλες ταυτότητες ήταν κάποιοι από τους παράγοντες που επηρέασαν και επηρεάστηκαν από τα δραματικά γεγονότα της εποχής, κατασκευάζοντας ένα εκρηκτικό μείγμα ανορθολογισμού, το οποίο διέβρωσε και δίχασε την ελληνική κοινωνία.
Παρότι η δεκαετία του 1940 έχει απασχολήσει ιδιαίτερα ιστορικούς και κοινωνικούς και πολιτικούς επιστήμονες σε εθνικό αλλά και σε τοπικό επίπεδο, δεν έχει ακόμα διερευνηθεί διεξοδικά στο πλαίσιο της τοπικής ιστορίας του νομού Πιερίας.
Αυτό το επιστημονικό κενό θα επιχειρήσει να καλύψει το παρόν συνέδριο, το οποίο διοργανώνεται στην Κατερίνη 24-25 Οκτωβρίου 2026 από τους Φίλους Μουσείου Πόλης Κατερίνης σε συνεργασία με το Δίκτυο για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων.
Γιάννης Χ. Ποικιλίδης
Πηγή: Φίλοι Μουσείου Πόλης Κατερίνης