ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ
Άννα Δόλλαρη
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ
Τα βασικά σημεία του άρθρου
Η δημόσια συζήτηση για το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων αποκτά νέα πολιτική διάσταση, μετά την τοποθέτηση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας, Νότη Μηταράκη, ο οποίος διαφωνεί με την παρουσίαση οικογενειακών προτύπων με ζευγάρια του ίδιου φύλου και ζητά επανεξέταση.
Η αντιπαράθεση αφορά δύο νέα σχολικά εγχειρίδια του Δημοτικού που έχουν ήδη εγκριθεί, ενώ το Υπουργείο Παιδείας υπερασπίζεται τη διαδικασία αξιολόγησης από ανεξάρτητες επιστημονικές επιτροπές.
Η εξέλιξη αυτή καθιστά την υπόθεση περισσότερο από μια ακόμη αντιπαράθεση, καθώς το ζήτημα «περνά» πλέον καθαρά στο πεδίο της πολιτικής απόφασης, με τα βιβλία να εφαρμόζονται από το σχολικό έτος 2027-2028.
Η δημόσια συζήτηση για το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται στα παιδιά διαφορετικά οικογενειακά πρότυπα αποκτά νέα πολιτική διάσταση, μετά την τοποθέτηση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας, Νότη Μηταράκη.
Ο κ. Μηταράκης εξέφρασε ανοιχτά τη διαφωνία του με την παρουσίαση, σε βιβλία του Δημοτικού, οικογενειακών προτύπων που περιλαμβάνουν ζευγάρια ή οικογένειες ατόμων του ίδιου φύλου, υποστηρίζοντας ότι το σχετικό περιεχόμενο θα πρέπει να επανεξεταστεί από την αρμόδια επιστημονική Επιτροπή.
Η παρέμβασή του θέτει επί τάπητος όχι μόνο το ζήτημα του περιεχομένου των σχολικών εγχειριδίων, αλλά και τα όρια της πολιτικής και επιστημονικής ευθύνης, στη διαμόρφωσή τους.
Χαρακτηριστικά, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας δήλωσε:
«Η αλήθεια είναι ότι δεν συμφωνώ με τέτοιες αναγραφές στα σχολικά βιβλία… που βλέπουν τα παιδιά του Δημοτικού… οι οποίες αμφισβητούν τη βάση της παραδοσιακής οικογένειας… που κατά το Σύνταγμα είναι προτεραιότητα για τη χώρα. Άρα νομίζω ότι είναι μια καλή ευκαιρία να ξαναδούμε αυτά τα βιβλία. Πιστεύω ότι πρέπει να επανεξεταστούν… από την Αρμόδια Επιστημονική Επιτροπή».
Και πρόσθεσε: «Αυτή έχει κάνει την εισήγηση να υπάρχουν συγκεκριμένες εικόνες και περιγραφές. Εγώ διαφωνώ με αυτό και σας το λέω καθαρά. Θεωρώ ότι πρέπει να γίνει μια επανεξέταση. Τώρα πώς θα γίνει διοικητικά, ποιος θα την κάνει… αυτό είναι ένα διοικητικό ζήτημα».
Η διαφωνία Μηταράκη και η κυβερνητική γραμμή
Ήδη από την Πέμπτη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει απορρίψει κατηγορηματικά την ύπαρξη κυβερνητικής «woke ατζέντας», δηλώνοντας: «Τα φύλα είναι δύο. Ο πατέρας είναι πατέρας, η μητέρα είναι μητέρα. Ούτε Γονέας 1 υπάρχει ούτε Γονέας 2 υπάρχει».
Παράλληλα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, έχει επισημάνει ότι η επιλογή του εκπαιδευτικού υλικού για παιδιά του Δημοτικού, και ιδίως για τις μικρότερες ηλικίες, απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και ευαισθησία. Για την τελική διαχείριση του ζητήματος, ωστόσο, έχει παραπέμψει στο αρμόδιο Υπουργείο Παιδείας.
Η αντιπαράθεση αφορά δύο νέα σχολικά εγχειρίδια του Δημοτικού που έχουν ήδη εγκριθεί, ενώ το Υπουργείο Παιδείας υπερασπίζεται τη διαδικασία αξιολόγησης από ανεξάρτητες επιστημονικές επιτροπές.
Η εξέλιξη αυτή καθιστά την υπόθεση περισσότερο από μια ακόμη αντιπαράθεση, καθώς το ζήτημα «περνά» πλέον καθαρά στο πεδίο της πολιτικής απόφασης, με τα βιβλία να εφαρμόζονται από το σχολικό έτος 2027-2028.
Η δημόσια συζήτηση για το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται στα παιδιά διαφορετικά οικογενειακά πρότυπα αποκτά νέα πολιτική διάσταση, μετά την τοποθέτηση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας, Νότη Μηταράκη.
Ο κ. Μηταράκης εξέφρασε ανοιχτά τη διαφωνία του με την παρουσίαση, σε βιβλία του Δημοτικού, οικογενειακών προτύπων που περιλαμβάνουν ζευγάρια ή οικογένειες ατόμων του ίδιου φύλου, υποστηρίζοντας ότι το σχετικό περιεχόμενο θα πρέπει να επανεξεταστεί από την αρμόδια επιστημονική Επιτροπή.
Η παρέμβασή του θέτει επί τάπητος όχι μόνο το ζήτημα του περιεχομένου των σχολικών εγχειριδίων, αλλά και τα όρια της πολιτικής και επιστημονικής ευθύνης, στη διαμόρφωσή τους.
Χαρακτηριστικά, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας δήλωσε:
«Η αλήθεια είναι ότι δεν συμφωνώ με τέτοιες αναγραφές στα σχολικά βιβλία… που βλέπουν τα παιδιά του Δημοτικού… οι οποίες αμφισβητούν τη βάση της παραδοσιακής οικογένειας… που κατά το Σύνταγμα είναι προτεραιότητα για τη χώρα. Άρα νομίζω ότι είναι μια καλή ευκαιρία να ξαναδούμε αυτά τα βιβλία. Πιστεύω ότι πρέπει να επανεξεταστούν… από την Αρμόδια Επιστημονική Επιτροπή».
Και πρόσθεσε: «Αυτή έχει κάνει την εισήγηση να υπάρχουν συγκεκριμένες εικόνες και περιγραφές. Εγώ διαφωνώ με αυτό και σας το λέω καθαρά. Θεωρώ ότι πρέπει να γίνει μια επανεξέταση. Τώρα πώς θα γίνει διοικητικά, ποιος θα την κάνει… αυτό είναι ένα διοικητικό ζήτημα».
Η διαφωνία Μηταράκη και η κυβερνητική γραμμή
Ήδη από την Πέμπτη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει απορρίψει κατηγορηματικά την ύπαρξη κυβερνητικής «woke ατζέντας», δηλώνοντας: «Τα φύλα είναι δύο. Ο πατέρας είναι πατέρας, η μητέρα είναι μητέρα. Ούτε Γονέας 1 υπάρχει ούτε Γονέας 2 υπάρχει».
Παράλληλα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, έχει επισημάνει ότι η επιλογή του εκπαιδευτικού υλικού για παιδιά του Δημοτικού, και ιδίως για τις μικρότερες ηλικίες, απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και ευαισθησία. Για την τελική διαχείριση του ζητήματος, ωστόσο, έχει παραπέμψει στο αρμόδιο Υπουργείο Παιδείας.
Τα βιβλία που βρίσκονται στο επίκεντρο
Η αντιπαράθεση αφορά δύο νέα σχολικά εγχειρίδια του Δημοτικού, τα οποία έχουν ήδη εγκριθεί στο πλαίσιο του θεσμού του Πολλαπλού Βιβλίου.
Το πρώτο είναι το βιβλίο Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού, «Η γλώσσα μου», των Εκδόσεων Νήσος. Στην πρώτη θεματική ενότητα, με τίτλο «Ποιοι είναι οι σημαντικοί αγαπημένοι γύρω μας;», παρουσιάζονται μέσα από εικονογραφήσεις διαφορετικές οικογενειακές συνθέσεις.
Το δεύτερο αφορά το βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δημοτικού, των Εκδόσεων Πουκαμισάς. Σε αυτό περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, αναφορά σε «οικογένεια με δύο γονείς του ίδιου φύλου».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και ασκήσεις μέσα από τις οποίες οι μαθητές καλούνται να ασχοληθούν με διαφορετικές μορφές οικογένειας. Αυτές οι αναφορές βρίσκονται στον πυρήνα της δημόσιας αντιπαράθεσης και έχουν οδηγήσει σε συζητήσεις σχετικά με το εάν πρόκειται για απλή αποτύπωση κοινωνικών δεδομένων ή για εισαγωγή συγκεκριμένων ιδεολογικών αντιλήψεων στο σχολικό περιβάλλον.
Ωστόσο, υπάρχει ένα κρίσιμο στοιχείο που πρέπει να διευκρινιστεί: τα συγκεκριμένα βιβλία δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν από τους μαθητές κατά το τρέχον σχολικό έτος 2026-2027. Η εφαρμογή τους προβλέπεται από το σχολικό έτος 2027-2028, γεγονός που αφήνει χρονικό περιθώριο για οποιαδήποτε θεσμική ή πολιτική επανεξέταση.
Τι υποστηρίζει το Υπουργείο Παιδείας
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Παιδείας, υπερασπίζεται τη διαδικασία μέσω της οποίας αξιολογήθηκαν και εγκρίθηκαν τα συγκεκριμένα βιβλία.
Σύμφωνα με το Υπουργείο, η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητες επιστημονικές επιτροπές, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά περισσότεροι από 900 αξιολογητές. Ακολούθησαν διαδικασίες ελέγχου και επανελέγχου, ενώ τα σχετικά πορίσματα υποβλήθηκαν στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Το ΙΕΠ και το Υπουργείο Παιδείας, όπως υποστηρίζεται, προχώρησαν στη δημοσίευση των βιβλίων με βάση τις εισηγήσεις των αρμόδιων Επιτροπών και χωρίς να παρέμβουν στο περιεχόμενό τους, καθώς η συγκεκριμένη διαδικασία συνδεόταν με τις συμβατικές υποχρεώσεις του θεσμού του Πολλαπλού Βιβλίου.
Η απάντηση του συγγραφέα
Στην αντιπαράθεση έχει τοποθετηθεί και ο Μανούσος Μαραγκουδάκης, συγγραφέας του βιβλίου Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δημοτικού.
Ο ίδιος απορρίπτει κατηγορηματικά την άποψη ότι το βιβλίο ενσωματώνει κάποια «woke ατζέντα» και υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες αναφορές δεν αποτελούν ιδεολογική τοποθέτηση.
«Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο woke ατζέντας στο δικό μου βιβλίο της Έκτης Δημοτικού, αυτό το τονίζω γιατί είμαι 100% εναντίον της wοke ατζέντας. Απλώς στο βιβλίο της Έκτης Δημοτικού αναφέρονται μαζί με άλλες σύγχρονες μορφές οικογένειας και οι οικογένειες ομοφύλων, που δεν είναι woke ατζέντα ακριβώς. Είναι θέμα πραγματιστικό και θέμα συνταγματικό, έτσι όπως έχει καθοριστεί ότι υπάρχουν και αυτές οι οικογένειες», ανέφερε χαρακτηριστικά...