Εντυπωσιακή αύξηση των επισκεπτών παρατηρείται το τελευταίο διάστημα στις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους, καθώς τα τελευταία 2 χρόνια, το σύνολο των επισκεπτών μεσοσταθμικά φτάνει περίπου τους 200.000 ετησίως.
Ο «Τύπος Θεσσαλονίκης» επικοινώνησε με τον πολιτικό διοικητή του Αγίου Όρους κ. Αλκιβιάδη Στεφανή, οποίος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι οι πόλεμοι και η αβεβαιότητα της τελευταίας περιόδου, οδήγησαν ολοένα και περισσότερους προσκυνητές να στραφούν προς το Άγιο Όρος.
«Λόγω της αστάθειας, της αβεβαιότητας και των πολέμων που κυριαρχούν την τελευταία περίοδο, η επισκεψιμότητα στο Άγιο Όρος έχει αυξηθεί υπερβολικά. Εμείς το Άγιο Όρος δεν το αντιμετωπίζουμε ως τουριστική επισκεψιμότητα. Η φράση εκκλησιαστικός τουρισμός είναι τελείως λάθος για το Άγιο Όρος. Αυτό που συμβαίνει, το αντιμετωπίζουμε ως αύξηση της διάθεσης των ανθρώπων να βρουν απαντήσεις στα ερωτήματα που προκύπτουν στη ζωή. Τα τελευταία δύο χρόνια, το σύνολο των επισκεπτών μεσοσταθμικά, είναι περίπου 200.000 τον χρόνο. Οι Μονές και η Ιερά Κοινότητα σε συνεργασία με την διοίκηση έχουν λάβει μέτρα για τον έλεγχο της επισκεψιμότητας καθορίζοντας με απόφαση τους αριθμούς επισκεπτών ανά Μονή, Σκήτη και Κελί.
Εδώ υπάρχουν δύο αναγνώσεις στον αριθμό των επισκεπτών οι οποίες είναι οι ακόλουθες: Οι πολλοί επισκέπτες δημιουργούν κάποια προβλήματα στο ασκητικό έργο των Μονών, μην επιτρέποντας στους Μοναχούς να ασκήσουν τα ησυχαστική καθήκοντά τους να προσευχηθούν και να κάνουν τις καθημερινές λειτουργικές πράξεις. Η δεύτερη ανάγνωση του θέματος αυτού, είναι ότι λόγω όσων είπα στην αρχή, δεν μπορούμε να πούμε στους ανθρώπους ότι βάζουμε φίλτρα και δεν δεχόμαστε την ανάγκη τους να προσευχηθούν και να εξομολογηθούν. Προσπαθούμε να τηρήσουμε μια ισορροπία ανάμεσα στα δύο αυτά θέματα, στην έκφραση της ασκητικής καθημερινότητας από πλευράς της Μοναστικής ζωής των Μοναχών αλλά και στη θέληση και στην ανάγκη των πιστών να βρουν ειρήνη ηρεμία και ησυχία. Εκεί πιστεύω τα καταφέρνουμε εξαιρετικά καλά» είπε αρχικά ο κ. Στεφανής.
Όσον αφορά το αν δημιουργούνται προβλήματα λόγω της αύξησης των επισκεπτών, και αν πρέπει να παρθούν περισσότερα μέτρα για τον περιορισμό των επισκεπτών ο κ. Στεφανής είπε:
«Εδώ και 1000 χρόνια, πάντα υπήρχαν τέτοιες περίοδοι στο Άγιο Όρος, ωστόσο οι Μοναχοί έβρισκαν ισορροπίες.
Τα μέτρα που έχουν ήδη παρθεί είναι καλά, και δεν χρειάζεται να παρθούν περισσότερα. Το να έρθει κάποιος στο Άγιο Όρος και να προσευχηθεί και να παραμείνει κάποιες μέρες για να βρει απαντήσεις στα ερωτήματά του είναι θέμα της Μονής.
Εάν οι Μόνες φτάνουν στα όριά τους ή έχουν ειδικές μέρες που δεν μπορούν να δεχτούν κόσμο, τότε καθορίζουν τον αριθμό των πιστών που δέχονται. Αυτό δεν μπορεί να ξεπεραστεί, αφού κανείς δεν μπορεί να μπει στη Μονή αν δεν τον δεχτεί.
Την τελευταία περίοδο θα ακούσετε φωνές να λένε ότι προσπαθούν να βρουν διαμονητήριο ή Μονή και δεν μπορούν διότι έτσι όπως έχει γίνει η κατάσταση, οι κρατήσεις γίνονται με προγραμματισμό πριν από 1-2 μήνες και βεβαίως όχι σε περιόδους που η Μονή γιορτάζει».
«Το πρόβλημα που δημιουργείται και επαυξάνεται είναι στην είσοδο. Το Άγιο Όρος είναι ένα "νησί" το οποίο μπορεί να συνδέεται χερσαία με τον υπόλοιπο κορμό της Ελλάδας, αλλά η είσοδος γίνεται μόνο μέσω πλοίου.
Όταν λοιπόν υπάρχουν περιορισμοί στη θαλάσσια είσοδο, είτε λόγω καιρού είτε λόγω απαγορευτικών τότε το θέμα δυσχαιρένεται, διότι τα πλοία έχουν συγκεκριμένη χωρητικότητα και συγκεκριμένα δρομολόγια που κάνουν. Το αντιμετωπίζουμε το θέμα σε συνεργασία με το υπουργείο βάζοντας και έκτακτα δρομολόγια, αλλά και πάλι ένα πλοίο το οποίο παίρνει 140 επιβάτες δεν μπορεί να πάρει περισσότερους. Αν ένα πλοίο κάνει 2 ώρες να μπει στο Άγιο Όρος και άλλες 2 να βγει, τότε δεν μπορεί να κάνει περισσότερα από 3 δρομολόγια τη μέρα, διότι μετά έρχονται οι συνθήκες της νύχτας.
Τα προβλήματα είναι συγκεκριμένα, και μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει διαχείριση και δεν δημιουργούνται προβλήματα. Το ένα πρόβλημα υποδομών που είναι η είσοδος και η έξοδος μέσω θαλάσσιου μέσου αντιμετωπίζεται έτσι, και το πρόβλημα της διαμονής αντιμετωπίζεται με τη ρύθμιση που κάνουν οι Μονές» συμπλήρωσε.
Ο ίδιος, βρίσκεται εδώ και περίπου 2 χρόνια στο Άγιο Όρος ως πολιτικός διοικητής. «Το περιβάλλον θεωρώ ότι είναι πολύ οικείο, και για εμένα κάθε μέρα είναι μια αποκάλυψη και είναι ένα θαύμα με όσα βλέπω να συντελούνται εκεί» είπε περιγράφοντας την εμπειρία του.
«Καταρχάς θα ήθελα να πω πως δεν πήγα στο Άγιο Όρος πρώτη φορά όταν τοποθετήθηκα ως διοικητής. Στο Άγιο Όρος πήγα πρώτη φορά το 1996 ως μαθητής της Ανώτατης Σχολής Πολέμου. Επίσης πριν αναλάβω ήμουν σύμβουλος του πρωθυπουργού για θέματα του Αγίου Όρους και ως στρατιωτικός όλα αυτά τα χρόνια ενισχύσαμε το Όρος πολλαπλά. Οι ένοπλες Δυνάμεις ενισχύουν το Όρος είτε με γιατρούς, καθαρίζοντας ακτές αλλά και με αντιπυρικά μέτρα.
Το 2017 που ήμουν διοικητής στο Γ Σώμα Στρατού, όταν έπεσε η γέφυρα της Μονής Οσίου Γρηγορίου εγκαταστήσαμε μέσα σε 22 μέρες μια γέφυρα που υπάρχει ακόμα και τώρα. Η επαφή μου με το Άγιο Όρος είναι πολλαπλή εδώ και χρόνια. Θεωρώ ευλογία το να είμαι διοικητής στο Άγιο Όρος, είναι πραγματικά ότι καλύτερο μπορούσα να φανταστώ. Βλέπω πολλά κοινά μεταξύ των Αγίων Πατέρων, των Μοναχών μας με στελέχη των Ενόπλων δυνάμεων. Αυτά τα κοινά είναι ότι και οι δύο αγαπούν την πατρίδα, και έχουν πειθαρχία, και οι δύο φορούν στολή. Το να φοράς στολή είναι κάτι το οποίο γεννά υποχρεώσεις, έχει ευθύνη και υπηρετεί σκοπούς. Το περιβάλλον θεωρώ ότι είναι πολύ οικείο, και για εμένα κάθε μέρα είναι μια αποκάλυψη και είναι ένα θαύμα με όσα βλέπω να συντελούνται εκεί».
«Ο κόσμος έχει ανάγκη από ηρεμία και απαντήσεις»
Για το κατά πόσο έχει παίξει ρόλο στην αύξηση της επισκεψιμότητας η απαγόρευση πτήσεων προς τα Ιεροσόλυμα, ο κ. Στεφανής είπε:
«Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι ζούμε σε μια ταραγμένη εποχή, με την τοξικότητα, τους πολέμους και την αβεβαιότητα να κυριαρχούν. Ο κόσμος έχει ανάγκη από ηρεμία και απαντήσεις και γι' αυτό έχει αυξηθεί η επισκεψιμότητα.
Η επισκεψιμότητα θα είχε εκτιναχθεί αν δεν υπήρχε ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, διότι οι πιστοί από αυτές στις δύο χώρες έχουν περιοριστεί στο ελάχιστο. Τώρα δεχόμαστε Ουκρανούς και Ρώσους αλλά μόνο τους απόδημους που ζουν είτε στην Ευρώπη είτε στις ΗΠΑ είτε σε άλλα μέρη του κόσμου. Ένας άλλος παράγοντας που οδήγησε στην αύξηση των επισκεπτών, είναι και η απαγόρευση πτήσεων στα Ιεροσόλυμα. Μετά τους Αγίους Τόπους, το δεύτερο μέρος «φάρος» της Ορθοδοξίας είναι το Άγιο Όρος, και γι' αυτό συγκεντρώνει πιστούς.
Η τοξικότητα η ανησυχία η αβεβαιότητα και οι πόλεμοι κάνουν τον κόσμο να στέφεται στην εκκλησία. Υπάρχουν επίσης πολλοί καθολικοί οι οποίοι έχουν βαπτιστεί Ορθόδοξοι, και γι’ αυτό επισκέπτονται το Άγιο Όρος και οι συγγενείς τους οι οποίοι είναι καθολικοί.
Ο δεύτερος λόγος είναι ότι την τελευταία περίοδο αυτή η νέα μορφή που παίρνει η θεολογία στην καθολική εκκλησία και όχι μόνο κάνει πολλούς να στρέφονται στην Ορθοδοξία και να βαφτίζονται Χριστιανοί Ορθόδοξοι» είπε.
Η συμβίωση Ρώσων – Ουκρανών στη Μονή Παντελεήμονος
Ενδεικτικό του Αγίου Όρους, και της διαφορετικής προσέγγισης που παρουσιάζουν οι Μοναχοί στην ίδια τη ζωή, είναι το γεγονός ότι στη Μονή Παντελεήμονος, εγκαταβιώνουν ειρηνικά Ρώσοι και Ουκρανοί Μοναχοί χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα, παρά τη σύγκρουση που επικρατεί ανάμεσα στις 2 χώρες εδώ και πάνω από 4 χρόνια.
«Το Άγιο Όρος εξομαλύνει όλα τα πάθη και τα μίση και αυτό είναι το μαγικό, καθώς έχει διαφορετικούς τρόπους να λειτουργεί τις καθημερινές επαφές. Έχει μια απίστευτη ισορροπία στη διαχείριση των γεγονότων. Σ’ αυτό το πλαίσιο, βλέπουμε την Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος στην οποία εγκαταβιώνουν 187 Μοναχοί, με το 57% να είναι Ρωσογενείς και το 43% Ουκρανογενείς, να συνδιαλέγονται και να συλλειτουργούν με τις υπόλοιπες Μονές κατά τρόπο καταπληκτικό.
Δεν παρουσιάζεται το παραμικρό πρόβλημα, υπάρχει πολύ καλή συνεργασία και είναι καθημερινή. Το Άγιο Όρος είναι ένα πρότυπο συνεργασίας που σε αυτό θα έπρεπε να στηριχθούν πολλές άλλες καταστάσεις και να πάρουν μάθημα για το πώς γίνεται μια σωστή επικοινωνία μακριά από μίση και πάθη» σχολίασε ο κ. Στεφανής.
«Εργοτάξιο» το Άγιο Όρος
Αμέτρητα είναι τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Αθωνική πολιτεία αυτήν την περίοδο, με τον κ. Στεφανή να σημειώνει χαρακτηριστικά πως «δεν υπάρχει υπουργείο που να μην έχει αποτύπωμα στο Άγιο Όρος».
«Η πολιτεία βρίσκεται παντού. Δεν υπάρχει υπουργείο που να μην έχει αποτύπωμα στο Άγιο Όρος. Μέχρι και το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, αυτήν τη στιγμή έχει σε εξέλιξη το νέο κτίριο της αστυνομικής διεύθυνσης του Αγίου Όρους.
Χτίζονται λιμάνια, επισκευάζονται δρόμοι, παίρνονται μέτρα για την κλιματική αλλαγή, γίνονται βιολογικοί καθαρισμοί, ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, ενώ κάθε Μονή έχει πολλαπλά προγράμματα είτε μέσω ΕΣΠΑ είτε με εθνικό προϋπολογισμό για διάνοιξη μονοπατιών, για ψηφιοποιήσεις, αναστυλώσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα. Επίσης γίνονται διάφορα προγράμματα και στην Αθωνιάδα Ακαδημία.
Στις 18 Μαΐου η αρμόδια επιτροπή Αγίου Όρους είχε συνάντηση με τη Σοφία Ζαχαράκη για διάφορα θέματα της Αθωνιάδας. Δεν υπάρχει υπουργείο που να μην έχει έργα σε εξέλιξη. Αν δείτε το Άγιο Όρος από ψηλά, θα δείτε σε κάθε Μονή 2-3 γερανούς, και σε κάθε Μονή υπάρχουν εργοτάξια. Γίνεται πλήρης εκμετάλλευση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και το ελληνικό κράτος συνεισφέρει μέσω του προϋπολογισμού. Επίσης, πρόσφατα δόθηκε έκτακτη ενίσχυση 9 εκατομμυρίων, και έχουμε υπογράψει και την τελευταία δόση στο ΚΕΔΑΚ, με την ενίσχυση αυτή να αφορά την αντιμετώπιση των θεμάτων που δημιουργήθηκαν λόγω των σεισμών.
Υπάρχει μια συζήτηση τώρα για να συνδεθεί η Αγιώνυμος πολιτεία με το ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας. Το ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας σταματά στα σύνορα του Αγίου Όρους.
Το Άγιο Όρος έχει ρεύμα αλλά από άλλες πηγές, με ηλεκτρογεννήτριες, με υδροηλεκτρικά και φωτοβολταϊκά. Το σύνολο των χρημάτων είναι ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Υπάρχει μια ειδική ομάδα που παρακολουθεί τα ευρωπαϊκά προγράμματα και είμαστε σε μια άμεση ετοιμότητα, και για ό,τι προκύψει και κρίνουμε ότι μπορούμε να "κουμπώσουμε” το Άγιο Όρος εκεί, το κάνουμε. Όποιος επισκέπτεται το Άγιο Όρος ανεξάρτητα του επιπέδου της πίστης του, φεύγει τελείως διαφορετικός. Το Άγιο Όρος, δίνει απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα που έχει ο καθένας, με έναν τελείως μυστηριώδη τρόπο» είπε.
«Αν μπορούσαν όλοι οι Έλληνες να βρουν τον χρόνο και τον τρόπο να το επισκεφθούν για 1-2 μέρες θα γινόμασταν όλοι καλύτεροι άνθρωποι. Είναι ευτυχής συγκυρία που υπάρχει το Άγιο Όρος στην Ελλάδα. Αν δούμε την ιστορία, θα μπορούσε το Άγιο Όρος πολύ εύκολα να μην είναι ελληνικό» συμπλήρωσε ο κ. Στεφανής.
Τέλος, για το αν αναπτύχθηκαν οι γύρω περιοχές της Χαλκιδικής λόγω του Αγίου Όρους, αλλά και για την αναβάθμιση του λιμανιού της Ουρανούπολης ο κ. Στεφανής είπε:
«Ναι, το Άγιο Όρος αποτελεί έναν πόλο έλξης ο οποίος εξυπηρετεί όλη την περιοχή, είτε φτιάχνοντας τους δρόμους καλύτερους είτε αναδεικνύοντας την ευρύτερη περιοχή της Χαλκιδικής. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πολλοί επισκέπτες ειδικά το καλοκαίρι έρχονται οδικώς, αφήνουν την οικογένειά τους στην περιοχή εκείνη, και ο ανδρικός πληθυσμός της οικογένειας εισέρχεται στο Άγιο Όρος. Αυτό δημιουργεί μια περαιτέρω οικονομική δραστηριότητα που κάνει καλό στον τόπο. Ένα από τα θέματα που διαχειριζόμαστε με το υπουργείο Ναυτιλίας, είναι η αναβάθμιση του λιμανιού της Ουρανούπολης. Άλλωστε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός όταν ήρθε τον Ιουλίου του 2025, το πρώτο πράγμα που είπε στην Ιερά Κοινότητα είναι οι προσπάθειες που πρέπει να γίνουν για την αναβάθμιση του λιμένος, και ο κ. Κικίλιας το έχει θέσει σε προτεραιότητα. Το θέμα το προσεγγίζουμε από συνεχείς δράσεις, και το υπουργείο έχει υπογράψει μελέτη ύψους περίπου 330.000 ευρώ, για την πυροδότηση της μελέτης, για την εκ βάθρων αρχική προσέγγιση της αναβάθμισης του λιμένος.
Θα γίνει συνολική αναβάθμιση. Είναι πέντε μπλόκα πεταμένα στο νερό που από εκεί μπαίνει ένας μεγάλος αριθμός προσκυνητών. Από την άλλη μεριά είναι ένας ντόκος ο οποίος χρειάζεται να βαθαίνει συνεχώς, να βγαίνει η άμμος έξω που συγκεντρώνεται, ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα διαχωρισμού των εμπορικών από τα τουριστικά σκάφη, αλλά ούτε και η δυνατότητα διαχωρισμού επισκεπτών με τους τουρίστες.
Είναι μια εικόνα που δεν τιμά γενικά την περιοχή και την Ελλάδα, και όταν αναβαθμιστεί θα δώσει τη δυνατότητα στην τοπική κοινωνία να αντλήσει τα ωφελήματα από την όλη δράση με καλύτερο τρόπο.
Είναι τιμή και ευλογία για την Ελλάδα ο παγκόσμιος φάρος της Ορθοδοξίας να ανήκει στην ελληνική επικράτεια. Η Ελλάδα το αντιλαμβάνεται αυτό και γι' αυτό ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση είναι στην κυριολεξία «πάνω» από το Άγιο Όρος. Κάθε 15 μέρες γίνεται σύσκεψη με έναν διαφορετικό υπουργό και την αρμόδια επιτροπή του Αγίου Όρους για να λυθούν θέματα. Αυτό είναι πολύ θετικό, διότι βλέπουμε τη σύμπνοια και την αμεσότητα που υπάρχει στην επίλυση των θεμάτων».
ΠΗΓΗ https://www.typosthes.gr