Πιερία-Αρχαία Πύδνα: Ο σπάνιος οστέινος διπλός αυλός του 4ου π.Χ. αιώνα

Ένα εξαιρετικά σπάνιο μουσικό όργανο, ένας οστέινος διπλός αυλός που χρονολογείται μεταξύ 400-323 π.Χ., αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης. Το εύρημα εντοπίστηκε σε τάφο στο βόρειο νεκροταφείο της Αρχαίας Πύδνας στην Πιερία και η άριστη κατάσταση διατήρησής του προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την αρχαία ελληνική οργανοποιία και τη σύνδεση των νεκρών με την τέχνη της μουσικής.

Το εύρημα της Πύδνας και τα τεχνικά χαρακτηριστικά

Ο διπλός αυλός βρέθηκε τοποθετημένος κοντά στα χείλη του νεκρού, αποτελώντας το μοναδικό κτέρισμα της ταφής. Το γεγονός αυτό οδηγεί τους αρχαιολόγους στο συμπέρασμα πως ο θανών ήταν πιθανότατα επαγγελματίας μουσικός χωρίς μεγάλη οικονομική επιφάνεια.

Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του οργάνου εντυπωσιάζουν:Μήκος: Οι δύο ηχητικοί σωλήνες (βόμβυκες) έχουν μήκος 34,2 εκ. και 37 εκ. αντίστοιχα.

Κατασκευή: Αποτελείται από πέντε αρθρωτά τμήματα οστού, συναρμοσμένα με ακρίβεια.
Οπές: Κάθε σωλήνας διαθέτει πέντε οπές για την παραγωγή διαφορετικών ηχοχρωμάτων.
Επιστόμιο: Στο πάνω άκρο (όλμος) προσαρμοζόταν γλωττίδα από καλάμι, η οποία παρήγαγε τον ήχο μέσω της εμφύσησης.





Ο ρόλος του αυλού στην αρχαιότητα

Ο διπλός αυλός ήταν το κατεξοχήν όργανο της διονυσιακής λατρείας. Ο ήχος του, που ο ποιητής Νόννος ο Πανοπολίτης περιγράφει ως «ουρεσίφοιτο κτύπο» (βουνίσιο τόνο), συνόδευε πλήθος δραστηριοτήτων:

Θρησκεία & Τέχνη: Πομπές, θυσίες, θεατρικές παραστάσεις και χορούς.
Καθημερινότητα: Συμπόσια (όπου έπαιζαν αυλητρίδες) και αθλητικούς αγώνες.
Πρακτικές χρήσεις: Ρύθμιση του χρόνου των κωπηλατών στις τριήρεις και συγχρονισμός των στρατιωτών στη μάχη.

Για την καλύτερη απόδοση του ήχου και τον έλεγχο της πίεσης του αέρα, οι αυλητές χρησιμοποίησαν τη «φορβειά», μια δερμάτινη λωρίδα που περιέβαλλε το στόμα και τα μάγουλα.

Αρχαία Πύδνα: Το ιστορικό πλαίσιο

Η ανακάλυψη του αυλού αναδεικνύει για άλλη μια φορά τη σημασία της Αρχαίας Πύδνας. Χτισμένη στα παράλια του Θερμαϊκού, υπήρξε στρατηγικό λιμάνι και κέντρο κεραμικής.
Η πόλη έμεινε στην ιστορία για τη Μάχη της Πύδνας (168 π.Χ.), όπου η ήττα του βασιλιά Περσέα από τον Ρωμαίο Αιμίλιο Παύλο σήμανε το τέλος του Μακεδονικού Βασιλείου και την υποταγή της Ελλάδας στη Ρώμη. Στους μεταγενέστερους χρόνους, η περιοχή μετονομάστηκε σε Κίτρος, παραμένοντας σημαντικό διοικητικό και εκκλησιαστικό κέντρο.

Πηγή: Voria.gr – της Μαρία Ριτζαλέου