Στόχος είναι διπλός: προστασία του περιβάλλοντος και αποφυγή ευρωπαϊκών προστίμων λόγω καθυστερήσεων στην πράσινη μετάβαση.
Μέσα στη χρονιά αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του το νέο σύστημα για την επιστροφή πλαστικών μπουκαλιών και μεταλλικών κουτιών με αντίτιμο.
Το σύστημα θα καλύψει σταδιακά όλη τη χώρα μέσα σε δύο χρόνια, με περισσότερα από 4.200 μηχανήματα επιστροφής και 9.700 σημεία χωρίς μηχανήματα, από μπακάλικα και μεγάλα περίπτερα έως χώρους εστίασης.
Η λειτουργία του συστήματος θα φέρει εξελίξεις και στον μπλε κάδο, καθώς το σύστημα συλλογής των συσκευασιών θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί. Μέσα στη χρονιά αναμένονται και τα πρώτα συστήματα για τη συλλογή παλαιών στρωμάτων και επίπλων.
Οι καταναλωτές θα μπορούν να επιστρέφουν τα πλαστικά μπουκάλια και τα αλουμινένια κουτάκια και να παίρνουν πίσω 0,10 ευρώ για κάθε συσκευασία έως μισό λίτρο και 0,15 ευρώ για τις μεγαλύτερες. Η επιστροφή θα δίνεται με τη μορφή κουπονιού, που θα μπορεί να εξαργυρώνεται στα σούπερ μάρκετ.
♻️ Νέα Εποχή στη Συλλογή Απορριμμάτων
Υποχρεωτικός Διαχωρισμός στην Πηγή
Κάθε πολίτης θα πρέπει να διαχωρίζει τα απορρίμματα σε τέσσερις ροές:
Χαρτί – Χαρτόνι
Πλαστικό
Μέταλλο
Γυαλί
Επιπλέον, εισάγεται ξεχωριστός καφέ κάδος για βιοαπόβλητα (υπολείμματα τροφίμων και φυτικά απορρίμματα), τα οποία θα συλλέγονται ξεχωριστά από τους δήμους.
«Πληρώνω Όσο Πετάω»
Το νέο σύστημα «Πληρώνω Όσο Πετάω» συνδέει τα δημοτικά τέλη με την ποσότητα σκουπιδιών που παράγει κάθε νοικοκυριό ή επιχείρηση.
Περισσότερα απορρίμματα σημαίνουν υψηλότερο κόστος, ενώ η ανακύκλωση επιβραβεύεται.
Έκπτωση στα Δημοτικά Τέλη
Όσοι συμμετέχουν ενεργά στα προγράμματα ανακύκλωσης ή κομποστοποίησης θα δικαιούνται έκπτωση στα δημοτικά τέλη.
Δήμοι και πολίτες θα συνδέονται μέσω ψηφιακού "προφίλ ανακύκλωσης", που θα παρακολουθεί τις επιδόσεις κάθε νοικοκυριού.
Νέες Υποχρεώσεις για Δήμους
Οι δήμοι θα πρέπει:
Να εφαρμόσουν ξεχωριστή αποκομιδή για κάθε υλικό (χαρτί, πλαστικό, γυαλί, μέταλλο, βιοαπόβλητα).
Να εγκαταστήσουν καφέ κάδους παντού.
Να παρακολουθούν ψηφιακά τις ποσότητες που συλλέγουν.
Όσοι δήμοι δεν πετυχαίνουν τους στόχους ανακύκλωσης, θα χάνουν χρηματοδοτήσεις και θα πληρώνουν αντισταθμιστικά ποσά στο κράτος.
Οι καταναλωτές θα μπορούν να επιστρέφουν τα πλαστικά μπουκάλια και τα αλουμινένια κουτάκια και να παίρνουν πίσω 0,10 ευρώ για κάθε συσκευασία έως μισό λίτρο και 0,15 ευρώ για τις μεγαλύτερες. Η επιστροφή θα δίνεται με τη μορφή κουπονιού, που θα μπορεί να εξαργυρώνεται στα σούπερ μάρκετ.
♻️ Νέα Εποχή στη Συλλογή Απορριμμάτων
Υποχρεωτικός Διαχωρισμός στην Πηγή
Κάθε πολίτης θα πρέπει να διαχωρίζει τα απορρίμματα σε τέσσερις ροές:
Χαρτί – Χαρτόνι
Πλαστικό
Μέταλλο
Γυαλί
Επιπλέον, εισάγεται ξεχωριστός καφέ κάδος για βιοαπόβλητα (υπολείμματα τροφίμων και φυτικά απορρίμματα), τα οποία θα συλλέγονται ξεχωριστά από τους δήμους.
«Πληρώνω Όσο Πετάω»
Το νέο σύστημα «Πληρώνω Όσο Πετάω» συνδέει τα δημοτικά τέλη με την ποσότητα σκουπιδιών που παράγει κάθε νοικοκυριό ή επιχείρηση.
Περισσότερα απορρίμματα σημαίνουν υψηλότερο κόστος, ενώ η ανακύκλωση επιβραβεύεται.
Έκπτωση στα Δημοτικά Τέλη
Όσοι συμμετέχουν ενεργά στα προγράμματα ανακύκλωσης ή κομποστοποίησης θα δικαιούνται έκπτωση στα δημοτικά τέλη.
Δήμοι και πολίτες θα συνδέονται μέσω ψηφιακού "προφίλ ανακύκλωσης", που θα παρακολουθεί τις επιδόσεις κάθε νοικοκυριού.
Νέες Υποχρεώσεις για Δήμους
Οι δήμοι θα πρέπει:
Να εφαρμόσουν ξεχωριστή αποκομιδή για κάθε υλικό (χαρτί, πλαστικό, γυαλί, μέταλλο, βιοαπόβλητα).
Να εγκαταστήσουν καφέ κάδους παντού.
Να παρακολουθούν ψηφιακά τις ποσότητες που συλλέγουν.
Όσοι δήμοι δεν πετυχαίνουν τους στόχους ανακύκλωσης, θα χάνουν χρηματοδοτήσεις και θα πληρώνουν αντισταθμιστικά ποσά στο κράτος.
Τι Ισχύει για τις Επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις θα αποκτούν «πράσινη ετικέτα» περιβαλλοντικής ευθύνης, εφόσον μειώνουν τα απόβλητά τους ή επαναχρησιμοποιούν υλικά.
Οι παραγωγοί συσκευασιών οφείλουν να συμμετέχουν στο κόστος ανακύκλωσης, με μειωμένες εισφορές για όσους περιορίζουν τον όγκο των συσκευασιών τους.
Ποινές και Κυρώσεις
Ο νέος νόμος συνδυάζει τα κίνητρα με αυστηρά πρόστιμα:
Για Πολίτες
Λάθος απόρριψη απορριμμάτων: πρόστιμο έως 100€
Απόρριψη σε δημόσιους χώρους: πρόστιμο 50€–500€
Για Επιχειρήσεις
Μη συμμόρφωση με ανακύκλωση συσκευασιών: πρόστιμο έως 10.000€
Μη συλλογή βιοαποβλήτων (π.χ. σε εστιατόρια): πρόστιμο 1.000€–5.000€
Για Δήμους
Αν δεν εφαρμόσουν τη χωριστή συλλογή ή δεν πετύχουν τους στόχους,
➤ Χάνουν επιχορηγήσεις και υφίστανται διοικητικές κυρώσεις.
Κυκλική Οικονομία και Ευρωπαϊκοί Στόχοι 2030
Ο νέος νόμος εντάσσεται στη «Πράσινη Συμφωνία» της Ε.Ε. και την προώθηση της Κυκλικής Οικονομίας, όπου τίποτα δεν πάει χαμένο.
Στόχοι έως το 2030:
Ανακύκλωση τουλάχιστον 60% των αστικών αποβλήτων
Μείωση ταφής στο κάτω από 10%
Απαγόρευση πλαστικών μιας χρήσης
Ενίσχυση επαναχρησιμοποίησης υλικών
Η Πρόκληση για την Ελλάδα
Η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην ανακύκλωση.
Ο νέος νόμος φιλοδοξεί να αλλάξει αυτή την εικόνα με εκπαίδευση, κίνητρα και αυστηρούς ελέγχους.