Ποιος θυμάται τη Ζωζώ Νταλμάς
Η έκθεση "Ποιος θυμάται τη Ζωζώ Νταλμάς" αποτελεί έναν φόρο τιμής σε μια Ελληνίδα που μεσουράνησε στο ελαφρό μουσικό θέατρο του μεσοπολέμου, σε μια καλλιτέχνιδα με διεθνή καριέρα στο χώρο της οπερέτας. Η έκθεση έχει στόχο να αναδείξει το ξεχασμένο καλλιτεχνικό έργο της και να την επανασυνδέσει με την πόλη στην οποία μεγάλωσε, τη Θεσσαλονίκη.
Η Ζωζώ Νταλμάς (1900/05 – 1988), η θεσσαλονικιά πρωταγωνίστρια οπερέτας, όπως ήθελε να τη θυμούνται, ήταν χορεύτρια, τραγουδίστρια, ηθοποιός, ερωμένη, μούσα. Το ταλέντο, η προσωπικότητα, η ελευθερία, η τόλμη, η ομορφιά και οι έρωτές της, είχαν δημιουργήσει γύρω της μιαν αύρα, ένα μείγμα μύθου και πραγματικότητας. Κάποιοι σίγουρα τη θυμούνται ακόμη, ως την ξανθιά καλλονή που εικονιζόταν σε μπλε φόντο πάνω σε γνωστή κόκκινη κασετίνα τσιγάρων. Περιζήτητη στην Ελλάδα, Αίγυπτο, Κωνσταντινούπολη, η Ζωζώ ξετρέλαινε τα πλήθη, όπου εμφανιζόταν!
Η πρώτη ενότητα της έκθεσης αφορά σε αρχειακά κυρίως τεκμήρια, προγράμματα θεατρικά, άρθρα εφημερίδων, φωτογραφίες, αποσπάσματα από συνεντεύξεις, καθώς και μια πρωτότυπη έρευνα-καταγραφή τοποσήμων που συνδέονται με τη ζωή και την καριέρα της Νταλμάς στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Ακόμη, περιλαμβάνει αρχειακό οπτικοακουστικό υλικό, από το δραματοποιημένο θεατρικό αναλόγιο, που βασίστηκε στη συνέντευξη του Αλέκου Λιδωρίκη με την Νταλμάς και το οποίο ερμήνευσαν η Ζωζώ Σαπουντζάκη και ο Μάνος Καρατζογιάννης. Τέλος, ένα μοναδικό υλικό τεκμήριο που ανήκε στην ντίβα του μουσικού θεάτρου.
Η δεύτερη ενότητα αποτελείται από 59 κοστούμια, 59 φορές Ζωζώ Νταλμάς μέσα από τις εμπνεύσεις και την ματιά 31 σχεδιαστών και ομάδων σχεδιαστών, με την αποκλειστική χρήση ανακυκλωμένων ή μεταχειρισμένων υλικών. Εστίασαν στην αρχή της καριέρας της, στην περίοδο του Μεσοπολέμου. Τα κοστούμια της «Νέα Παραλία Νέα Πασαρέλα 11» με θέμα «Ζωζώ Νταλμάς, μια γυναίκα ελεύθερη» παρουσιάστηκαν τον Σεπτέμβριο του 2025, στον Κήπο των Γλυπτών της Νέας Παραλίας.
Συνεργάτες και υποστηρικτές μας στην προσπάθεια ανάδυσης από τη λήθη της Ζωζώς Νταλμάς, από την προετοιμασία της πασαρέλας μέχρι την επικείμενη έκθεση, στάθηκαν οι:
το Γαλλικό Ινστιτούτο και το Γαλλικό προξενείο Θεσσαλονίκης, το Craftopia Hub, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ (ΕΕΑΑ), το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.
Για την έκθεση τεκμηρίων συνεργαστήκαμε με:
το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, το ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ, το Αρχείο Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης, το Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, τον πολυχώρο Alte Fablon, τις Διεθνείς Σχέσεις Πολιτισμού, το TV100.
Ευχαριστούμε θερμά την Κυριακή Λαζόγκα και τον Γιώργο Σκαμπαρδώνη για τον δανεισμό πρωτότυπων τεκμηρίων, τον Γιώργο Κωστογιώργη για την μελοποίηση αδημοσίευτων στίχων του Γ. Σκαμπαρδώνη, που θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο πλαίσιο της έκθεσης. Ευχαριστούμε την Ζωζώ Λιδωρίκη για την παραχώρηση οπτικοακουστικού υλικού από το αρχείο ΔΣΠ.
Ευχαριστούμε την Αμαλία Παπαδοπούλου και τον Τάσο Χατζηλεμονίδη για την παραχώρηση προσωπικών κειμηλίων, καθώς και την Ντίνα Μαρία Ευσταθιάδη και την Ηλέκτρα Καραγιαννίδου. Ευχαριστούμε την Ναταλία Καραγιάννη για την μετάφραση από τα ισπανικά του διηγήματος του Edgardo Cozarinsky, την Nur Deriş για την μετάφραση του ποιήματος του Ilham Berk από τα τουρκικά και την Τζένη Καραβίτη για την μετάφραση από τα αγγλικά. Ευχαριστούμε τον Ανδρέα Δημητριάδη, την Κατερίνα Καρρά, την Ιουλία Πιπινιά, την Ελπίδα Δανιήλ, την Νόπη Πλούτογλου, την Μαρία Παζαρλή, την Παναγιώτα Ανδριανοπούλου, την Nurhan Yentürk, τον Απόστολο Λιάπη, τον Στέργιο Φουρκιώτη, τον Στέφανο Τσακίρη, τον Κυριάκο Χατζηιωάννογλου, τον Γιάννη Θωμαΐδη και την Takoudis SA για την πολύτιμη συνδρομή τους.
Προϊστάμενος ΥΝΜΤΕΚΜ:
Ζυγομαλάς Δημήτριος
Επιμέλεια έκθεσης και καλλιτεχνική διεύθυνση:
Αρετή Κονδυλίδου & Bernard Cuomo
Έρευνα:
Αρετή Κονδυλίδου
Γραφιστική επιμέλεια και επεξεργασία:
Bernard Cuomo, Κονδυλίδου Αρετή, Ελπίδα Δανιήλ, Παρασκευή Παντελιάδου
Βίντεο πασαρέλας:
Στέργιος Φουρκιώτης
Teaser:
Bernard Cuomo
Βίντεο έκθεσης τεκμηρίων:
Αρετή Κονδυλίδου
Μουσική πασαρέλας:
Franky Gogo
Συντελεστές παράστασης θεατρικού αναλογίου:
Ζωζώ Νταλμάς: Ζωζώ Σαπουντζάκη
Αλέκος Λιδωρίκης: Μάνος Καρατζογιάννης
Επιμέλεια Κειμένων: Ζωζώ Λιδωρίκη
Σκηνοθετική επιμέλεια: Κίρκη Καραλή
Πρωτότυπη Μουσική: Πλάτων Ανδριτσάκης
Επιμέλεια βίντεο: Νικόλας Μακρής
Γενική επιμέλεια Διεθνών Σχέσεων Πολιτισμού : Ήλια Βασιλοπούλου
Παραγωγή: Θέατρο FAUST
Εκτυπώσεις:
Alfa studio graphics
Τεχνική υποστήριξη:
Παναγιώτης Ζαραμπούκας
Διοικητική υποστήριξη:
Μαρία Ιωαννίδου
Οι σχεδιάστριες / σχεδιαστές / ομάδες σχεδιαστών που συμμετέχουν είναι:
Bernard Cuomo, Κρίστυ Αργυροπούλου, Αθανάσιος Βασιλειάδης, Αναστασία Βελισσαροπούλου, Σοφία Γεωργιάδου, Στυλιάνα Γκαλινίκη, Νίκος Γκλαβίνας, Ειρήνη Λαρδούτσου, Ειρήνη Μητούδη, Βασιλική Μικρού, Μάρκος – Μάριος Μπέης, Αλίκη Νέδα, Αναστασία Παπαδοπούλου, Μαρία Μιχαέλα Ράπτη, Κατερίνα Σολωμού, Γεωργία Σταυρίδου, Κατερίνα Σταύρου, Αγγελική Ταλιαδούρου, Στεφανία Τούμπα, Νικολέτα Τσικώτη, Λιζέττα Φώτογλου, Ασημίνα Ψύρρα
Ομάδες:
«HocusPocus» Ευαγγέλια Σταμάτη, Θεοδοσία Τουρτόγλου, Ναυσικά Κατσικέα
karan2ia_ thess Ιωάννα Καραγιώργου-
Αθηνά Ανανιάδου -Πώλα Γιάννα & Ιουλία Κακουλίδου
Σοφία Βυζοβίτη με την ομάδα "Prêt à Plier"
Βίκυ Κερτεμελίδου με την ομάδα “Archi Ζω”
Στέλιος Χατζηαδαμίδης, Κατερίνα Παπαδάκη, Βάσω Ζυλφολλάρι
Σωματείο τέχνης – Τεχνήεσσα
Φωτεινή Καριωτάκη & Σοφία Πατσινακίδου
Χριστίνα Παστελά & Ελισσάβετ Κουλτζιόγλου